Doradca Prezesa spółki z o.o.

Kiedy możliwe jest dokonanie potrącenia?

2011-07-11T07:15:00.000-07:00

Jeśli Twoja spółka jest winna kontrahentowi pieniądze, a wierzyciel jednocześnie jest jej dłużnikiem, bardzo wygodnym sposobem pozbycia się długu i uproszczenia wzajemnych rozliczeń jest potrącenie, zwane także kompensatą. Potrącenie pozwala wyegzekwować pieniądze nie tylko szybko, ale i bez zbędnych formalności, a to dlatego, że nie wymaga długotrwałego procesu sądowego.

Jeśli Ty i kontrahent zgodzicie się co do dokonania potrącenia, to dokonujecie go na takich zasadach, jakie ustalicie. Natomiast jeżeli nie dojdziecie w tej sprawie do porozumienia, wtedy można dokonać tzw. potrącenia ustawowego. Aby go dokonać, konieczne jest spełnienie następujących warunków:
1. Twoja spółka oraz kontrahent są wobec siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami.
2. Przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tego samego rodzaju, oznaczone wyłącznie co do gatunku.
3. Obie wierzytelności są wymagalne.
4. Obie wierzytelności są zaskarżalne, a zatem mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym.

Oświadczenie o dokonaniu potrącenia ma moc wsteczną od chwili, gdy potrącenie stało się możliwe (art. 499 kc). A zatem potrącenie następuje nie z dniem złożenia oświadczenia, ale z chwilą gdy powstały warunki do jego dokonania, czyli w momencie gdy spełnione zostały kryteria, które opisaliśmy powyżej (o ile nikt nie przekroczył terminu spełnienia swojego świadczenia, nie ma więc odsetek itp.). Nie oznacza to jednak, że nie trzeba składać oświadczenia o potrąceniu, przeciwnie – jeśli nie będzie oświadczenia, wtedy do potrącenia w ogóle nie dojdzie!

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Na co musisz zwrócić uwagę, zawierając umowę pożyczki z członkiem zarządu?

2011-06-15T23:57:00.000-07:00

Przy zawieraniu umowy pożyczki między spółką z o.o. a członkiem jej zarządu zasadniczo stosuje się takie same zasady jak przy zawieraniu zwykłej umowy pożyczki. Pamiętaj jednak o zachowaniu zasad reprezentacji spółki oraz uzyskaniu zgody korporacyjnej – jeśli zapomnisz o tych kwestiach, umowa najprawdopodobniej okaże się nieważna.

Jeśli jedną ze stron umowy pożyczki jest członek zarządu spółki, a drugą – spółka, wtedy umowę w imieniu spółki zawiera rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany przez zgromadzenie wspólników. W przypadku reprezentacji przez radę nadzorczą, dość powszechnie przyjmuje się, że wystarczy, aby pod umową złożyli podpis reprezentanci rady (zgodnie z uchwałą lub regulaminem), jeśli nie – umowę powinna podpisać cała rada nadzorcza.
Natomiast w przypadku spółki jednoosobowej, w której jedyny członek zarządu jest jednocześnie jedynym wspólnikiem, umowę w imieniu spółki podpisuje ten członek zarządu „z samym sobą” w formie aktu notarialnego.

Musisz też pamiętać, że zawarcie przez spółkę kapitałową umów: kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób wymaga zgody zgromadzenia wspólników (tzw. zgoda korporacyjna). Natomiast zawarcie przez spółkę zależną umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, prokurentem lub likwidatorem spółki dominującej wymaga również zgody zgromadzenia wspólników spółki dominującej.

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czemu służy deklaracja wekslowa?

2011-05-18T08:18:00.000-07:00

Deklaracja wekslowa zawiera wskazówki, kiedy i na jakich warunkach można wypełnić weksel in blanco. Co prawda deklaracji tej nie musisz co prawda sporządzać na piśmie, ale jeśli jesteś wystawcą weksla, lepiej tak zrobić, w przeciwnym razie remitent będzie mógł go wypełnić dowolnie, co na pewno nie będzie dla Ciebie korzystne.

Bardzo ważne z punktu widzenia wystawcy jest określenie kiedy i na jaką kwotę można weksel wystawić. Pamiętaj, aby te elementy określić jak najdokładniej. Najlepszym dla dłużnika rozwiązaniem jest określenie z góry dokładnej wysokości kwoty (np. 50.000 zł), na jaką weksel ma być wypełniony. W deklaracji warto wskazać jakie klauzule mogą być do weksla wprowadzone np. „bez protestu”, „bez obligo”.

W każdej deklaracji warto wpisywać postanowienie, co ma się stać z wekslem, gdy wygaśnie zobowiązanie, które on zabezpiecza. Przykładowo, często wprowadza się zapis, że ma on zostać zwrócony wystawcy. Ważne jest też bardzo dokładne określenie, kto jest wystawcą weksla, a więc określić wszelkie podstawowe dane, np. imię i nazwisko lub nazwę firmy, nr KRS, adres i siedzibę. Jeśli jesteś wystawcą weksla, to pamiętaj, żeby na deklaracji znalazło się oświadczenie o przyjęciu deklaracji o danej treści, dzięki temu, w razie ewentualnego sporu, będziesz mógł udowodnić kiedy i na jakich warunkach wierzyciel może weksel wypełnić.

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kto zwołuje zebrania zarządu?

2011-05-12T14:36:00.000-07:00

Kodeks spółek handlowych nie określa zasad zwoływania ani odbywania posiedzeń zarządu, takich jak ich częstotliwość, miejsce obrad, osoby uprawione do zwołania, tryb i termin zwołania. Takie zasady mogą jednak zostać określone w umowie spółki bądź w regulaminie zarządu.

W regulaminie zarządu można dowolnie określić, jak często będą się odbywały posiedzenia zarządu, np. raz w miesiącu lub raz w tygodniu w stałym, dowolnie obranym dniu. Terminy posiedzeń zarządu należy jednak określić w taki sposób, aby było możliwe prawidłowe zawiadomienie członków zarządu (wskazujące datę, godzinę i miejsce). Zawiadomienie o posiedzeniu zarządu powinno dotrzeć do członków zarządu z odpowiednim wyprzedzeniem, wcześniej niż w dniu, w którym ma odbyć się posiedzenie.

Regulamin zarządu powinien określić, kto w spółce z o.o. jest uprawniony do zwoływania posiedzeń. W praktyce najczęściej to prezes zarządu zwołuje posiedzenia zarządu i to jego regulamin zarządu wskazuje jako uprawnionego do tego. Regulamin zarządu powinien wskazywać sposób zawiadomienia członków zarządu o posiedzeniu zarządu.

Przepisy ksh nie określają trybu zwoływania posiedzeń zarządu, a jedynie mówią, że uchwały zarządu mogą być podjęte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu. Wobec tego sposób zwołania członków zarządu na posiedzenie zarządu może być dowolny, istotne jest tylko, aby był on określony w regulaminie zarządu i przestrzegany przez osoby zwołujące posiedzenie.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem zarządu spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” w artykule p. mec. Anny Zak, z którego pochodzi powyższy fragment.

Jak określić wartość umarzanych udziałów?

2011-05-05T08:05:00.000-07:00

Jeśli w spółce z o.o. umarzane są udziały, wówczas wspólnikowi należy wypłacić wynagrodzenie. Przy umorzeniu dobrowolnym udziałowcy mogą swobodnie ustalić jego wysokości, natomiast przy umorzeniu przymusowym oraz automatycznym obowiązuje minimum określone w Kodeksie spółek handlowych.
W przypadku umorzenia przymusowego lub umorzenia automatycznego ksh wprowadza wysokość minimalną wynagrodzenia, mianowicie wynagrodzenie za umorzone udziały nie może być niższe od ich wartości księgowej. Z kolei wartością księgową udziału jest jego wartość bilansowa rozumiana jako wartość aktywów netto przypadających na jeden udział wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. Przy obliczaniu wartości księgowej udziału nie są brane pod uwagę pasywa spółki.

Jak postąpić, gdy w umowie spółki nie ma zapisu określającego wartość należnego wspólnikowi wynagrodzenia? Wspólnikowi przysługuje wówczas wynagrodzenie według wartości rynkowej udziałów, które nie może być jednak mniejsze od ich wartości księgowej.
Natomiast jeśli udziały umarzane są dobrowolnie możliwe jest dowolne określenie ceny za udziały, a więc także nabycie ich nieodpłatnie.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem zarządu spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy zapisanie możliwości umorzenia udziałów jest możliwe poza umową spółki?

2011-04-28T02:22:00.000-07:00

Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu przez spółkę i przez to zniesieniu praw i obowiązków wspólnika związanych z ich posiadaniem. Możliwe jest umorzenie wszystkich lub tylko części udziałów danego wspólnika. Czy wspólnicy mogą umówić się, że w określonych sytuacjach udziały będą umorzone, bez wpisania tego do umowy spółki?

Nie. Jeśli udziały mają być umorzone, to konieczne jest zawarcie w umowie spółki postanowienia przewidującego taką możliwość. Dodatkowym warunkiem jest to, że spółka musi być wpisana do KRS, gdyż nie jest możliwe umorzenie udziałów w spółce w organizacji. Przy tym zawarte w umowie spółki postanowienie o umorzeniu udziałów może ograniczać się do ogólnego sformułowania, takiego jak: „udziały w spółce mogą być umarzane” – wówczas możliwe jest tylko dokonanie umorzenia tzw. dobrowolnego.

Jeżeli umowa spółki nie zawiera postanowień przewidujących umorzenie udziałów, wówczas umorzenie jest w ogóle niedopuszczalne. W tej sytuacji wspólnicy muszą zmienić umowę spółki, do czego konieczne jest uzyskanie większości 2/3 głosów zgromadzenia (o ile umowa spółki nie przewiduje bardziej rygorystycznych wymogów) oraz dokonanie w KRS wpisu zmiany umowy spółki.

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy możesz umówić się z kontrahentem, że świadczenie możesz spełnić na rzecz innej osoby?

2011-04-20T02:30:00.000-07:00

W ramach działalności gospodarczej mogą się zdarzyć różne sytuacje. Często zdarza się, że w danej operacji łączone są interesy nie dwóch, ale trzech czy jeszcze większej ilości kontrahentów. W takiej sytuacji może okazać się, że wzajemne rozliczenia będą dokonywane na rzecz różnych podmiotów, nawet takich, z którymi spółka nie jest bezpośrednio powiązana. I wtedy pojawia się problem – „Czy możemy płacić komuś, z kim nie mamy prawnych relacji, z kim nie łączy nas umowa?”.

Jest to możliwe – trzeba pamiętać, że w Kodeksie cywilnym obowiązuje zasada swobody umów. Poza tym Kodeks cywilny wprost przewiduje nie tylko sytuacje, w których mamy do czynienia z wielością wierzycieli lub dłużników, ale także umowy o świadczenie przez osobę trzecią lub na rzecz osoby trzeciej. Świadczenie na rzecz osoby trzeciej musi być wprost zastrzeżone w umowie i osoba ta ma prawo żądać spełnienia go bezpośrednio na swoją rzecz. Co więcej, jeśli osoba taka oświadczy którejkolwiek ze stron, że chce ze swojego prawa skorzystać, to ww. zastrzeżenia umownego nie można zmienić.

Z kolei umowa o świadczenie przez osobę trzecią polega na tym, że w umowie zawartej przez strony jest wprost zastrzeżone, że osoba trzecia zaciągnie zobowiązanie albo spełni określone świadczenie. Ta ze stron, która się do tego zobowiązała, jest odpowiedzialna za szkodę, którą druga strona poniosła na skutek niespełnienia świadczenia. Może się ona jednak zwolnić od odpowiedzialności, jeśli sama spełni świadczenie.
Jak więc widzisz, możliwe jest umawianie się o spełnianie świadczeń przez osoby trzecie lub na rzecz osób trzecich, z którymi nie masz żadnych „prawnych relacji”.

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jaką umowę majątkową może zawrzeć członek zarządu?

2011-04-11T08:14:00.000-07:00

Jako członek zarządu spółki z o.o. w niektórych sytuacjach odpowiadasz za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem. Również majątkiem osobistym… Aby uniknąć ewentualnej odpowiedzialności, wielu prezesów spółek zawiera intercyzy. Czym jest intercyza? Jest to umowa majątkowa małżeńska znosząca lub ograniczająca wspólność majątkową małżeńską.

Pamiętaj, że małżonkowie mogą wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć. W tym celu muszą zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego. Małżonkowie mogą także ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może zostać podpisana zarówno przed zawarciem małżeństwa, jak i w trakcie jego trwania. Umowę majątkową małżeńska można zmienić albo rozwiązać. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że małżonkowie postanowią inaczej.

Jeśli zdecydujesz się wprowadzić w Twoim małżeństwie rozdzielność majątkową, wówczas zarówno ty, jak i twój małżonek, zachowacie zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Oczywiście każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.
Koniecznie pamiętaj, że może powstać także rozdzielność „przymusowa”. W myśl przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Ponadto ustanowienia takiej rozdzielności może żądać także wierzyciel jednego z małżonków, jeżeli uprawdopodobni, że zaspokojenie wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków.

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kto zwołuje zebrania zarządu?

2011-04-04T01:36:00.000-07:00

Kodeks spółek handlowych nie zawiera przepisów dotyczących zasad zwoływania ani odbywania posiedzeń zarządu, takich jak ich częstotliwość, miejsce obrad, osoby uprawione do zwołania, tryb i termin zwołania. Jednak takie zasady mogą zostać zapisane w umowie spółki lub w regulaminie zarządu.

Postanowienia regulaminu zarządu mogą dowolnie określać częstotliwość odbywania posiedzeń zarządu, np. raz w miesiącu lub raz w tygodniu w stałym, dowolnie obranym dniu. Warto pamiętać, że terminy posiedzeń zarządu powinny jednak być określone w taki sposób, aby możliwe było prawidłowe zawiadomienie członków zarządu. Oznacza to, że w zawiadomieniu powinny być określone: data, godzina i miejsce posiedzenia zarządu. Zawiadomienie o posiedzeniu zarządu powinno dotrzeć do członków zarządu z odpowiednim wyprzedzeniem, wcześniej niż w dniu, w którym ma odbyć się posiedzenie.

Regulamin zarządu powinien określić, kto w spółce jest uprawniony do zwoływania posiedzeń. Najczęściej jest to prezes zarządu. Regulamin zarządu powinien także wskazywać sposób, w jaki członkowie zarządu są zawiadamiani o posiedzeniu zarządu.

Co prawda przepisy ksh nie określają trybu zwoływania posiedzeń zarządu, a jedynie mówią, że uchwały zarządu mogą być podjęte, jeżeli wszyscy członkowie zostali prawidłowo zawiadomieni o posiedzeniu zarządu. Wobec tego sposób zwołania członków zarządu na posiedzenie zarządu może być dowolny. Ważne jest tylko, aby był on ustalony w regulaminie zarządu i przestrzegany przez osoby zwołujące posiedzenie.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem zarządu spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jakiego odszkodowania możesz się domagać od kontrahenta?

2011-03-29T07:36:00.000-07:00

Jeśli Twój kontrahent okazał się nierzetelny i swoim działaniem (lub brakiem działania) wyrządził Tobie szkodę, możesz od niego domagać się naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Wysokość należnego Ci odszkodowania zależy od wielu czynników.

Zgodnie z zasadami ogólnymi odpowiedzialności odszkodowawczej, abyś mógł skutecznie dochodzić odszkodowania muszą łącznie zostać spełnione następujące przesłanki:
1) musisz ponieść szkodę, a więc uszczerbek majątkowy obejmujący także utratę spodziewanych korzyści,
2) poniesiona przez Ciebie szkoda musi być spowodowana niewykonaniem zobowiązania lub jego nienależytym wykonaniem,
3) pomiędzy szkodą a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zobowiązania musi istnieć związek przyczynowy.
Pamiętaj, że powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie!

To Ty, jako wierzyciel, masz obowiązek udowodnienia spełnienia wszystkich trzech ww. przesłanek odpowiedzialności. Tak więc do pozwu standardowo powinieneś dołączyć umowę, z której wynika obowiązek spełnienia świadczenia przez dłużnika i fakturę.

Pamiętaj, że Twój dłużnik jest zobowiązany do pokrycia pełnej szkody powstałej na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, w tym także utraconych korzyści, które mógłbyś osiągnąć, gdyby nie zachowanie kontrahenta lub osoby, za którą on odpowiada.

Szerzej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy możesz odstąpić od umowy?

2011-03-21T02:31:00.000-07:00

Należy liczyć się z tym, że umową, którą podpisujesz, nie będzie wykonana przez kontrahenta. Ale i spółka może być zainteresowana, aby nie obowiązywała. Może się np. okazać, że sytuacja gospodarcza zmieniła się i najbardziej opłacałoby się, gdyby umowa przestała obowiązywać. Czasami dobrze byłoby zatem mieć prawo do odstąpienia od umowy. Jak to zrobić?

W umowie możesz przewidzieć możliwość odstąpienia od niej – w tym celu warto wprowadzić do umowy zapis o umownym prawie odstąpienia lub odstępnym.
Umowne prawo odstąpienia i odstępne pozwalają na „wyjście” z umowy ze skutkiem natychmiastowym. W ten sposób Twoja spółka przestaje być związana postanowieniami umowy.

Umowne prawo odstąpienia to zastrzeżenie umowne, w myśl którego jedna lub obie strony umowy mogą w określonym w umowie terminie odstąpić od umowy.

Odstępne zaś to zapis, zgodnie z którym jedna lub dwie strony umowy mogą odstąpić od umowy, ale za jednoczesną zapłatą oznaczonej sumy (tzw. odstępnego).

W przypadku odstąpienia, podobnie jak w razie wykonania umownego prawa odstąpienia, umowa uważana jest za niezawartą, zaś to, co strony już świadczyły, zwracają sobie
w niezmienionym stanie, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy drugiej stronie przysługuje odpowiednie wynagrodzenie.

Możesz także odstąpić od umowy wprost na podstawie zapisów Kodeksu cywilnego. Jest to możliwe co do zasady, gdy:
• Twój kontrahent nie wykonał w określonym terminie i miejscu swojego zobowiązania oraz
• wezwałeś go w odpowiednim terminie do wykonania zobowiązania (choć można w umowie przewidzieć, że nie będzie konieczne wyznaczanie terminu).

Szerzej o sprawach związanych z zawieraniem umów przez spółkę przeczytasz
w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy możesz powołać się na błąd w zawarciu umowy?

2011-03-14T01:57:00.000-07:00

Zawierasz umowę z kontrahentem? Uważaj, gdyż może się zdarzyć, że o nielojalnej postawie kontrahenta przy zawieraniu umowy przekonasz się dopiero po jej zawarciu. Co możesz zrobić w takiej sytuacji? Możesz spróbować doprowadzić do uchylenia się od skutków umowy.

Na nieważność umowy możesz się powołać, jeśli podczas jej zawierania działałeś pod wpływem błędu. Jeżeli czynność była odpłatna, to na błąd będziesz mógł się powołać, tylko jeśli:
- błąd został wywołany przez Twojego kontrahenta (nawet bez jego winy) lub
- wiedział on o błędzie albo
- mógł z łatwością błąd zauważyć.

W przypadku czynności nieodpłatnej ograniczenia te nie obowiązują.
Pamiętaj, że możesz powoływać się tylko na tzw. błąd istotny. Jest to taki błąd, który uzasadnia przypuszczenie, że gdybyś nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłbyś oświadczenia tej treści. Błąd musi też dotyczyć samej czynności prawnej. Oznacza to, że nie możesz więc powołać się na to, że np. zawarłeś umowę na zakup półproduktów, gdyż liczyłeś, że sprzedasz więcej swojego towaru, ale okazało się, że na skutek zmian rynkowych nikt nie chce już tego towaru kupować.
Zniekształcenie oświadczenia woli przez osobę użytą do jego przesłania ma takie same skutki, jak błąd przy złożeniu oświadczenia, możesz więc tym uzasadnić uchylenie się od skutków danej czynności.

W jakich innych przypadkach możesz powołać się na nieważność umowy? Możesz to zrobić, jeśli błąd został wywołany przez drugą stronę (lub osobę trzecią, jeżeli Twój kontrahent o podstępie wiedział i Cię o tym nie poinformował lub czynność była nieodpłatna) podstępnie. Wówczas możesz uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu także wtedy, gdy błąd nie był istotny oraz gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

Pamiętaj, że jeśli chcesz uchylić się od skutków prawnych oświadczenia woli, które złożyłeś innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, to musisz złożyć oświadczenie na piśmie. Warto złożyć je u kontrahenta za potwierdzeniem odbioru, tylko w ten sposób będziesz miał pewność, że nie zakwestionuje on faktu otrzymania oświadczenia o uchyleniu się od skutków czynności. Na złożenie oświadczenia masz 1 rok od chwili wykrycia błędu (w przypadku groźby jest to rok od chwili, gdy ustał stan obawy).

Więcej o kwestiach związanych z zawieraniem umów przez spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy każdy wspólnik może wykonać prawo kontroli?

2011-03-03T03:28:00.000-08:00

Pewien członek zarządu zapytał mnie ostatnio czy prawo kontroli przysługuje każdemu wspólnikowi, nawet jeśli posiada on jeden udział? Jednym z podstawowych praw każdego wspólnika - niezależnie od liczby posiadanych udziałów - jest możliwość bieżącego kontrolowania działalności spółki oraz zasięgania informacji o stanie jej spraw.

Zgodnie z przepisami dotyczącymi indywidualnego prawa kontroli wspólnik (lub wspólnik z upoważnioną przez siebie osobą) może w każdym czasie:
• przeglądać księgi i dokumenty spółki,
• sporządzać bilans dla swego użytku lub
• żądać wyjaśnień od zarządu
(art. 212 § 1 ksh).

Wspólnikowi można ograniczyć dostęp do informacji o spółce na dwa sposoby. Są to:
1) wyłączenie indywidualnego prawa kontroli,
2) odmowa wspólnikowi przez zarząd wyjaśnień oraz udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów spółki (wówczas wspólnik może, po wyczerpaniu drogi „wewnątrzwspółkowej”, dochodzić swoich praw przed sądem).

W myśl art. 213 § 3 ksh prawo indywidualnej kontroli może zostać wyłączone, ale tylko jeśli spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki:
1) zapis przewidujący wyłączenie indywidualnego prawa kontroli znajdzie się w umowie spółki oraz
2) w spółce ustanowiona została rada nadzorcza lub komisja rewizyjna.

A zatem nie ma nigdzie ograniczenia dotyczącego liczby udziałów, które wspólnik musi posiadać, by mógł korzystać ze swojego prawa. Jeśli więc zarząd nie chce dopuścić wspólnika do kontroli, to musi skorzystać z wyłączenia tego prawa w umowie spółki lub odmówić wspólnikowi jej przeprowadzenia.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem zarządu spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy teraz łatwiej będzie można uniknąć zapłaty za długi spółki?

2011-02-24T13:51:00.000-08:00

Kodeks spółek handlowych mówi, że jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Możesz jednak uniknąć tej odpowiedzialności m.in. gdy złożysz wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. Teraz jeśli złożysz wniosek z błędem, będziesz mógł go poprawić!

Przypominam, że członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności za długi spółki, jeżeli wykaże, że:
• we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo
• co prawda nie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony oraz nie wszczęto postępowania układowego, ale nie było w tym jego winy lub
• pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody
(art. 299 ksh).
Zasady odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki są podobne. Podstawową przesłanką umożliwiającą uniknięcie ww. odpowiedzialności jest złożenie na czas wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Dotychczas jeśli złożyłeś wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, który nie odpowiadał wymogom ustawy lub był nienależycie opłacony, sąd zwracał go bez wzywania o uzupełnienie lub opłacenie. Od 22 grudnia 2010 r. tak będzie tylko jeśli wniosek został zgłoszony przez reprezentującego Cię adwokata lub radcę prawnego. Od tego dnia obowiązują zmiany ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, które wprowadzają takie korzystne dla Ciebie zasady.

Jeśli zatem pomylisz się we wniosku, który wnosisz samodzielnie, będziesz miał szansę go poprawić, wniosek zaś zostanie uznany za złożony w pierwotnym terminie. Łatwiej będzie Ci więc uniknąć odpowiedzialności za długi spółki.

Więcej o sprawach związanych z codziennym funkcjonowaniem zarządu spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy możesz odstąpić od umowy?

2011-02-21T12:24:00.000-08:00

Czy można zmniejszyć karę umowną?

2011-02-10T12:11:00.000-08:00

W umowach często zastrzegane są obecnie kary umowne. Jest to dobry rodzaj zabezpieczenia, gdyż nie wymaga żadnych nakładów finansowych, nie trzeba go rejestrować itp. Czy można zmniejszyć nałożoną na Twoją spółkę karę, która Twoim zdaniem jest zbyt wysoka?

Kara umowna - szczególnie z dodatkowo wystawnym wekslem - to dobry rodzaj zabezpieczenia, gdy przewidujesz, że mogą powstać szkody trudne do oszacowania i udowodnienia np. wynikające z naruszenia poufności czy zakazu konkurencji. W takiej sytuacji nie trzeba wykazywać szkody, a wystarczy wskazać samo naruszenie i dodać, że strony ustaliły w umowie „ile to naruszenie jest warte”.

Warto jednak zwrócić uwagę, że kwota zabezpieczenia musi być wysoka – trzeba bowiem założyć, że np. ujawnione zostaną dane poufne najwyższej wagi. Tymczasem w konkretnym przypadku może się okazać, że doszło do ujawnienia de facto mało istotnych informacji. Wówczas druga strona może zażądać zmniejszenia wysokości kary.

Zgodnie z art. 484 § 2 kc zmniejszenia kary umownej można żądać, jeśli:
• zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części lub
• kara umowna jest rażąco wygórowana.

Jeśli nakładasz na kontrahenta karę umowną, musisz się liczyć, że taki zarzut się pojawi, bądź więc przygotowany i zanim skierujesz pozew do sądu, sprawdź, czy rzeczywiście naruszenie jest tego rodzaju, że decydujesz się dochodzić całości kary.

Więcej o tym, jak formułować umowy, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jak skierować sprawę do właściwego dla siebie sądu?

2011-02-07T12:04:00.000-08:00

Jest wiele możliwości, aby sprawę skierować do sądu właściwego dla siedziby Twojej spółki, np. zapis na sąd polubowny. I nie potrzebujesz na to zgody Twojego kontrahenta, gdyż istnieje:
• tzw. właściwość wyłączna (wskazująca, który sąd jest „jedynie właściwy”) oraz
• tzw. właściwość przemienna (czyli taka, którą może wybrać jedna ze stron bez konieczności uzyskania zgody drugiej strony).

I właśnie z właściwości przemiennej korzystam, kiedy mam skierować pozew o zapłatę. Z art. 34 kpc wynika, że m.in. w powództwach o wykonanie umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. Tymczasem z art. 454 kc wynika, że jeśli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone, to świadczenie pieniężne jest tzw. długiem oddawczym i powinno być spełnione w siedzibie wierzyciela. A zatem w sprawach o zapłatę pozew można kierować do sądu właściwego dla wierzyciela.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

O czym trzeba pamiętać, zawierając umowę o przeniesienie praw autorskich?

2011-02-03T08:01:00.000-08:00

Na umowy o dzieło zawierające przeniesienie praw autorskich powinieneś zwrócić szczególną uwagę. Dlaczego? Ponieważ ze względu na możliwość skorzystania z 50% kosztów uzyskania przychodu umowy takie budzą często zainteresowanie fiskusa.

Na co powinieneś zwrócić uwagę, gdy zawierasz umowy o przeniesienie praw autorskich? Podstawową sprawą jest, abyś potrafił udowodnić, że takie dzieło w ogóle powstało – trzeba więc móc je pokazać urzędnikowi skarbowemu. Takie dzieło nie musi być oczywiście publikowane – dzieła (utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) zawierające prawa autorskie to nie tylko książki – mogą to być pliki komputerowe, prezentacje, szablony itp. Poza tym umowa powinna ściśle określać przedmiot umowy, tak by móc zweryfikować, że to, co pokazujesz fiskusowi, zostało faktycznie wykonane.

Drugą kwestią jest określenie pól eksploatacji. Jak się niedawno przekonałem, wielu przedsiębiorców o tym zapomina i nie wskazuje, w jaki sposób może korzystać z utworu. Sposoby określania pól eksploatacji są różne – od bardzo szczegółowego ich wskazania do bardzo ogólnego, że przeniesienie praw autorskich dotyczy „wszelkich pól eksploatacji”. Ja osobiście preferuję określenie pól eksploatacji jak najbardziej szczegółowo, z zastrzeżeniem, że w przypadku powstania nowych pól eksploatacji zbywający zobowiązuje się do przeniesienia na nabywcę praw także na te nowe pola.

Więcej o o tym, jak formułować umowy, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki
z o.o.”.

Kiedy możesz podważyć uchwałę wspólników?

2011-01-31T07:57:00.000-08:00

Wspólnik spółki z o.o. może żądać uchylenia uchwały, jeśli:
1) jest ona sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i
2) godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika.
Pamiętaj, że obie te przesłanki należy udowodnić przy składaniu pozwu.

Pozew o uchylenie uchwały wspólników należy wnieść w terminie miesiąca od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy od dnia jej powzięcia. Pamiętaj o dotrzymaniu tego terminu. Sprawa o uchylenie uchwały jest zawsze rozpatrywana przez sąd gospodarczy.

Prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników przysługuje:
1) zarządowi, radzie nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz poszczególnym ich członkom,
2) wspólnikowi, który głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu,
3) wspólnikowi bezzasadnie niedopuszczonemu do udziału w zgromadzeniu wspólników,
4) wspólnikowi, który nie był obecny na zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania zgromadzenia wspólników lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad,
5) w przypadku pisemnego głosowania – wspólnikowi, którego pominięto przy głosowaniu lub który nie zgodził się na głosowanie pisemne albo też który głosował przeciwko uchwale i po otrzymaniu wiadomości o uchwale w terminie 2 tygodni zgłosił sprzeciw.

W praktyce kwestia, kto jest upoważniony do zaskarżenia uchwały, budzi wiele kontrowersji.
Wspólnicy często zapominają żądać zaprotokołowania sprzeciwu, a potem okazuje się, że nie spełnili wszystkich kryteriów i przegrywają sprawę z przyczyn formalnych.

Samo zaskarżenie uchwały wspólników nie wstrzymuje związanego z nią postępowania rejestrowego. Możesz jednak złożyć do sądu rejestrowego wniosek o zawieszenie tego postępowania. Sąd decyzję w tej kwestii podejmie po przeprowadzeniu rozprawy.

Szczegółowe informacje związane z codziennym funkcjonowaniem spółki z o.o. znajdziesz
w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Od 1 stycznia 2011 r. zmieniły się międzynarodowe reguły Incoterms

2011-01-27T13:08:00.000-08:00

Międzynarodowe reguły określających warunki sprzedaży to sformalizowane reguły zwyczaju handlowego, których stosowanie możesz przewidzieć w umowie z partnerami handslowymi. Od 1 stycznia 2011 r. obowiązują nowe reguły Incoterms 2010.

Incoterms (International Commercial Terms) lub Międzynarodowe Reguły Handlu to zbiór międzynarodowych reguł publikowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC), które określają warunki sprzedaży. Ich stosowanie jest szeroko przyjęte na całym świecie. Nie są to przepisy prawa, jak np. konwencja międzynarodowa czy ustawa, a jedynie sformalizowane reguły zwyczaju handlowego. Możesz przewidzieć ich stosowanie w umowie z partnerami handlowymi, choć nie jest to obowiązkowe.
Dotychczas obowiązywały reguły Incoterms 2000. Od 1 stycznia 2011 r. weszły w życie reguły Incoterms 2010, które je zastąpiły.

W Incoterms 2010 zamiast 4 kategorii (E, F, C ,D) wprowadzono dwie:
1. odnoszące się do wszystkich rodzajów transportu, które można wykorzystać do przemieszczania ładunków, np. drogowy, lotniczy, morski, kombinowany (CIP, CPT, DAP, DAT, DDP, EXW, FCA),
2. odnoszące się wyłącznie do transportu wodnego, czyli morskiego oraz śródlądowego (CFR, CIF, FAS, FOB).

Usunięto 4 dotychczasowe reguły (DAF, DES, DEQ, DDU) i wprowadzono dwie nowe (DAP, DAT).
1. DAT (Delivered at Terminal) – Dostarczone do terminalu (sprzedający odpowiada za dowiezienie towaru do określonego terminalu i jego rozładunek). DAT zastępuje dotychczas stosowaną DEQ.
2. DAP (Delivered at Place) – Dostarczone do miejsca (sprzedający odpowiada za dostarczenie towaru do określonego miejsca, natomiast jego rozładunek jest w gestii kupującego). DAP zastępuje dotychczas stosowane DAF, DES i DDU.

Reguły DAT i DAP odnoszą się do wszystkich środków transportu i szczególnie nadają się do przesyłek kontenerowych. Określają, która strona ma tzw. gestię eksportową (obowiązek i zarazem uprawnienie do organizacji przewozu) i ubezpieczeniową. Rozstrzygają kwestię przechodzenia ryzyka związanego np. z przypadkowym uszkodzeniem lub kradzieżą towarów. Reguły te decydują o tym, która strona ma obowiązek zorganizować odprawy celne (eksportową i importową) oraz kto powinien zadbać o skompletowanie dokumentów niezbędnych do prawidłowej realizacji transakcji.

Więcej o zmianach w zakresie Incoterms przeczytasz w jednej z najbliższych aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu mec. Macieja Szupłata, z którego pochodzi powyższy fragment.

Kiedy możliwe jest zatrzymanie zysku w spółce?

2011-01-24T12:54:00.000-08:00

Każdy udziałowiec ma prawo do udziału w wypracowanego przez spółkę zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonego do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Ostatecznie jednak o wypłacie decyduje uchwała zgromadzenia wspólników oraz zapisy umowy spółki.

A zatem w gruncie rzeczy nie obowiązuje zasada, że jeśli spółka osiągnie zysk, to wspólnik ma do niego prawo. O tym, co się stanie z wypracowanym przez firmę zyskiem, zdecydują wspólnicy w drodze uchwały. W przypadku gdy nie podejmą w tej sprawie żadnej decyzji, zasadniczo zysk będzie pozostawał w spółce do czasu aż nie zdecydują inaczej.

Zauważ, że wypłata dywidendy jest tylko jednym ze sposobów podziału zysku. Możliwe są bowiem 3 rozwiązania:
1. zatrzymanie zysku w spółce, a więc wniesienie go do jednego z funduszy (np. rezerwowego),
2. wypłata całego zysku w postaci dywidendy lub
3. częściowe zatrzymanie zysku w spółce, a częściowe wypłacenie zysku w postaci dywidendy.

Jeżeli umowa spółki nie inaczej nie reguluje tej kwestii, wówczas przypadający wspólnikom zysk należy podzielić proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich udziałów.

Zgodnie z podstawową zasadą wynikającą z ksh prawo do dywidendy za dany rok obrotowy ma wspólnik, który jest właścicielem udziałów w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku (art. 193 § 3 ksh). Nie ma więc prawa do dywidendy wspólnik, który sprzedał swoje udziały przed terminem zgromadzenia, na którym podjęto uchwałę o podziale zysku. Dywidendę otrzyma natomiast nabywca udziału, nawet jeśli nie był wspólnikiem w okresie, w którym spółka wypracowała zysk!

Wspólnicy mogą wprowadzić do umowy spółki postanowienie, że zgromadzeniu wspólników przysługuje prawo do określenia tzw. dnia dywidendy. Jest to dzień, na który sporządza się listę osób uprawnionych do dywidendy. Taki dzień należy wyznaczyć w ciągu 2 miesięcy od daty powzięcia uchwały o podziale zysku.
Zauważ, że może się zdarzyć, iż dywidendę otrzyma osoba, która nabyła udziały tuż przed dniem dywidendy, nawet jeśli nie była wspólnikiem podczas zwykłego zgromadzenia.

Więcej o kwestiach związanych z codziennym funkcjonowaniem spółki z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jak zmienią się przepisy o księgach wieczystych?

2011-01-20T11:09:00.000-08:00

Dnia 20 lutego 2011 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Jakich zmian należy się spodziewać? Teraz jedna hipoteka będzie mogła zabezpieczać kilka wierzytelności. Powoływany będzie również administrator hipoteki.

Nowe przepisy likwidują podział na hipotekę zwykłą, która zabezpiecza wierzytelności już istniejące, określone na dokładną sumą pieniężną, i hipotekę kaucyjną, która służy do zabezpieczania wierzytelności przyszłych oraz o nieustalonej wysokości.

Teraz będzie ustanawiana jedna hipoteka, którą będzie można zabezpieczać zarówno wierzytelności istniejące, jak i przyszłe oraz warunkowe. Ustawa umożliwia również zabezpieczenie hipoteką roszczeń o odsetki i przyznane koszty postępowania, jeżeli nie uległy przedawnieniu.

Roszczenie o odsetki będzie jednak mogło korzystać z zabezpieczenia tylko wtedy, gdy wysokość odsetek została ujawniona we wpisie hipoteki. Jeżeli wpis będzie określał maksymalną wysokość odsetek, wówczas ich zmiana nie będzie wymagała zmiany wpisu w księdze wieczystej. Jedna hipoteka będzie mogła zabezpieczyć kilka wierzytelności. Oznacza to, że np. kredyty i pożyczki, udzielane przez różne banki na sfinansowanie jednego przedsięwzięcia, zostaną zabezpieczone wspólną hipoteką.

Więcej o zmianach w księgach wieczystych przeczytasz w najbliższej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu mec. Macieja Szupłata, z którego pochodzi powyższy fragment.

Czy nieważna umowa oznacza nienależne świadczenie?

2011-01-17T11:07:00.000-08:00

Umowa, którą zawrzesz, może się okazać nieważna z różnych powodów, najczęściej są to powody formalne. Czy w konsekwencji świadczenia, które sobie nawzajem z kontrahentem spełniliście, są nienależne i podlegają zwrotowi? Nie zawsze.

Najlepszym przykładem na to jest zawarcie umowy o pracę przez członka zarządu ze spółką, jeśli w tej umowie spółkę reprezentował inny członek zarządu. Taka sytuacja stanowi naruszenie art. 210 ksh, czego skutkiem jest nieważność umowy. Choć nie ulega wątpliwości, że umowa w takim przypadku jest nieważna, to jednak praca została wyświadczona, zaś wynagrodzenie wypłacone.

Jak zatem postąpić w takiej sytuacji? Orzecznictwo sądowe jest w tej sprawie różne, odmienne są również poglądy specjalistów na ten temat. Moim zdaniem mimo, że umowa jest nieważna, doszło do zawarcia umowy o pracę i spółka nie może żądać zwrotu wypłaconego na rzecz członka zarządu wynagrodzenia.

Jak będzie w przypadku innych umów? Warto pamiętać, że często (przede wszystkim przy świadczeniu usług) zwrot świadczenia nie jest możliwy. A zatem żądaniu zwrotu pieniędzy będzie towarzyszyło żądanie zapłaty za wyświadczoną usługę lub dostarczony towar – choć tu podstawa może być różna, np. bezpodstawne wzbogacenie.

Więcej o zawieraniu umów przez spółkę przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy członek zarządu może otrzymać premię?

2011-01-13T11:04:00.000-08:00

To trudne pytanie i wiele zależy od konkretnej sytuacji w spółce. Najtrudniej jest, jeśli umowa z członkiem zarządu mówi, że ma on prawo do premii, ale nie określa jej wysokości, przesłanek wypłacenia itp. Na to jednak są pewne sposoby…

Jeśli chodzi o wypłatę premii, to wszystko zależy od tego, jakie są podstawy jej wypłacania (oraz inne związane z tym kwestie, np. wysokość) określone w umowie z członkiem zarządu lub innym dokumencie, np. regulaminie premiowym dla członków zarządu. Jeśli takie zasady nie zostały nigdzie sprecyzowane, to moim zdaniem, z czystej ostrożności, o wysokości premii powinno zdecydować zgromadzenie wspólników w formie uchwały.

Warto jednak ustalić zasady wypłaty premii na przyszłość – to wspólnicy i członkowie zarządu muszą zdecydować, na jakiej zasadzie ma ona być wypłacana (np. automatycznie po spełnieniu jakichś kryteriów czy uznaniowo) i albo stworzyć zapisy regulujące tę kwestię (np. regulamin, zapis w umowie), albo zostawić tak, jak jest – premia będzie wtedy uznaniowa.

Więcej kwestiach związanych z wynagradzaniem członków zarządu przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy wspólnik nie dostanie od spółki pieniędzy?

2011-01-10T11:00:00.000-08:00

Wspólnik musi się liczyć z tym, że nie zawsze otrzyma od spółki pieniądze, nawet jeśli mu przysługują, np. jako zapłata za świadczone na rzecz spółki usługi lub sprzedawane towary.

W jednej ze spółek, która chyliła się ku upadkowi, zdarzyła się taka właśnie sytuacja, wspólnicy próbowali „wyciągnąć” ze spółki wszelkie posiadane przez nią środki jako zapłatę za świadczenie usług czy dostarczenie nikomu niepotrzebnego towaru. Zapomnieli jednak, że zgodnie z art. 189 § 2 Kodeksu spółek handlowych wspólnicy nie mogą otrzymywać z jakiegokolwiek tytułu wypłat z majątku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego.

Pojęcie „wypłat” może być oczywiście różnie interpretowane, ale moim zdaniem należałoby je interpretować szeroko i wspólnicy spółki, o której była mowa powyżej, złamali prawo, odbierając pieniądze, zarząd spółki zaś złamał prawo poprzez ich wypłacenie. Co do tego, czy spółka mogła wypłacić te pieniądze, trwa obecnie spór sądowy. Niezależnie jednak jak on się rozstrzygnie, pamiętaj, żeby nie wypłacać wspólnikom żadnych środków, jeśli nie ma pełnego porycia kapitału zakładowego.

Więcej o funkcjonowaniu spółki w praktyce przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jakie pełnomocnictwo potrzebne jest do nabycia udziałów?

2011-01-07T10:57:00.000-08:00

Często udziały są zbywane lub nabywane przez pełnomocnika. W tej sytuacji konieczne jest właściwe pełnomocnictwo, w odpowiedniej formie, a konkretnie - w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Ostatnio byłem świadkiem sytuacji, gdy do transakcji nie doszło, gdyż sprzedający miał tylko pełnomocnictwo w zwykłej formie pisemnej.

Zgodnie z art. 180 Kodeksu spółek handlowych zbycie udziału, jego części lub jego ułamkowej części, a także zastawienie musi być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeśli zatem sprzedajesz lub nabywasz udziały, pamiętaj o tym, aby z umową sprzedaży udziałów udać do notariusza, który poświadczy podpisy.

Tymczasem zgodnie z art. 99 Kodeksu cywilnego, jeśli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, to pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie. Jak więc widzisz, jeśli chcesz, by transakcja doszła do skutku, to pamiętaj, żeby pełnomocnictwo zostało udzielone co najmniej w formie z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Więcej o obrocie udziałami przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy prokurent może wszystko?

2011-01-03T10:49:00.000-08:00

Oczywiście nie może wszystkiego, ale czasem może w spółce więcej niż członek zarządu, zaś odpowiedzialność ma dużo mniejszą. Korzystają z tego często większościowi czy wręcz jedyni wspólnicy i zostają prokurentami we własnych spółkach. Dzięki temu praktycznie nie ponoszą odpowiedzialności, mają zaś pełną kontrolę nad spółką.

Zakres uprawnień prokurenta jest dość szeroki. Prokura upoważnia go z mocy prawa do wykonywania wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa spółki. A zatem prokurent może:
1) reprezentować spółkę przed sądem,
2) reprezentować ją na zewnątrz,
3) działać wewnątrz firmy.

Z kolei powinien uzyskać wyraźne upoważnienie (pełnomocnictwo do dokonania tej szczególnej czynności) na:
- zbycie przedsiębiorstwa lub dokonania czynności prawnej, na podstawie której - następuje oddanie go do czasowego korzystania (np. wydzierżawienie, ustanowienie na nim użytkowania),
- zbycie nieruchomości,
- obciążenie nieruchomości (np. hipoteką, zastawem)
(art. 1093 kc).

Szczególne znaczenie ma działalność prokurenta w spółce o zarządzie wieloosobowym. Wówczas, o ile umowa spółki nie stanowi inaczej, prawo reprezentacji przysługuje dwóm członkom zarządu łącznie lub członkowi zarządu wraz z prokurentem.

Więcej o funkcjonowaniu spółki w praktyce przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Komu należy się dywidenda?

2010-12-30T08:35:00.000-08:00

Ostatnio jeden z Czytelników przedstawił zwrócił się do mnie z następującą sprawą. Wspólnik spółki z o.o. przez ubiegły rok w ogóle nie pracował w spółce, a teraz toczą się negocjacje w sprawie nabycia jego udziałów przez Czytelnika. Ten uważa, że cały zeszłoroczny zysk powinien przypaść jemu i pyta, jak do tego doprowadzić.

Odpowiedź na pytanie Czytelnika jest prosta – nie ma potrzeby, aby podejmował jakieś działania w tym celu. Wystarczy, że kupi udziały wspólnika. Według podstawowej zasady, wynikającej z ksh, prawo do dywidendy za dany rok obrotowy mają wspólnicy, którym udziały przysługują w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku (art. 193 § 3 ksh). A to oznacza, że prawo do dywidendy nie przysługuje wspólnikowi, który sprzedał swoje udziały przed zgromadzeniem, na którym podjęto uchwałę o podziale zysku. Dywidendę otrzyma nabywca udziału, nawet jeśli nie był wspólnikiem w okresie, w którym został wypracowany zysk!

W umowie spółki może istnieć zapis, że zgromadzeniu wspólników przysługuje prawo do określenia tzw. dnia dywidendy. Jest to dzień, na który sporządza się listę osób uprawnionych do dywidendy. Dzień taki należy wyznaczyć w ciągu 2 miesięcy od daty powzięcia uchwały o podziale zysku. Zauważ, że może się zdarzyć, iż dywidendę otrzyma osoba, która nabyła udziały tuż przed dniem dywidendy, nawet jeśli nie była wspólnikiem podczas zwykłego zgromadzenia wspólników.

Więcej o prawach i obowiązkach wspólników przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Kiedy wspólnik może żądać zwołania zgromadzenia?

2010-12-27T08:25:00.000-08:00

Choć zasadniczo zgromadzenie wspólników zwołuje zarząd, to w pewnych sytuacjach może być ono zwołane z inicjatywy wspólnika. Będzie tak, gdy umowa spółki przyznaje takie prawo konkretnemu wspólnikowi.

Ale to nie jedyna taka sytuacja. Wspólnik lub wspólnicy reprezentujący co najmniej 1/10 kapitału zakładowego mogą żądać zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników (i tylko takiego), jak również umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego zgromadzenia. Składają w tej sprawie zarządowi pisemne żądanie najpóźniej na miesiąc przed proponowanym terminem zgromadzenia.

W umowie spółki prawo to może zostać przyznane także wspólnikom reprezentującym mniej niż 1/10 kapitału zakładowego (nie można jednak w umowie spółki podnieść tego „limitu” np. do wysokości 1/5 kapitału zakładowego).

Jeżeli w terminie 2 tygodni od dnia przedstawienia żądania zarządowi nadzwyczajne zgromadzenie wspólników nie zostanie zwołane, wówczas zaczyna działać sąd rejestrowy.
Najpierw sąd wzywa zarządu do złożenia oświadczenia w tej sprawie, a następnie może upoważnić do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników występującego z tym żądaniem wspólnika. Zauważ, że wówczas to sąd wyznacza przewodniczącego zgromadzenia – a jest to istotne, gdyż uniemożliwia to blokowanie zgromadzenia np. poprzez niedopuszczanie wspólnika do głosu.

Zgromadzenie podejmuje uchwałę określającą, czy koszty zwołania i odbycia zgromadzenia ma ponieść spółka. W zawiadomieniach o zwołaniu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników wspólnik powinien powołać się na postanowienie sądu rejestrowego.

Więcej o zgromadzeniach wspólników przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” w artykule „Zgromadzenie wspólników – obowiązki zarządu” Z 44.

Od nowego roku VAT należny od sprzedaży premiowej kosztem

2010-12-23T12:14:00.000-08:00

Od nowego roku nastąpi zrównanie w traktowaniu w podatku dochodowym VAT należnego od przekazywanych lub zużywanych towarów na cele reklamy i reprezentacji oraz takiego podatku od nieodpłatnego przekazania towarów w ramach tzw. sprzedaży premiowej. W dodanym przepisie nie występuje co prawda to sformułowanie, jednak w sposób opisowy traktuje on o tej formie sprzedaży.

Od 1 stycznia 2011 r. będą obowiązywać przepisy wprowadzone ustawą z 19 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczące zasad zaliczania VAT należnego do kosztów uzyskania przychodów. Zostanie zmodyfikowany przepis art. 16 ust. 1 pkt 46
lit. b updop.

Podatek od towarów i usług co do zasady nie jest kosztem uzyskania przychodów. Jednak od tej reguły istnieją wyjątki. Teraz kosztem podatkowym jest VAT należny w przypadku:
1) importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług (dalej: uptu), ale tylko do kwoty podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów tej ustawy,
2) przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami.

Od nowego roku do kosztów uzyskania przychodów będzie można zaliczyć także podatek należny od nieodpłatnie przekazanych towarów, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest wcześniejsze nabycie przez otrzymującego towarów lub usług od przekazującego w określonej ilości lub wartości.

Co to jest sprzedaż premiowa? Nabywcy, którzy kupują określone towary lub usługi w ramach sprzedaży premiowej, otrzymują dodatkowo od sprzedawcy nagrodę (bonus), w postaci nieodpłatnie wydanego towaru lub nieodpłatnie wykonanej usługi. Wszyscy nabywcy, którzy spełnią warunki promocji, korzystają z nagrody.

Przy sprzedaży premiowej nie dochodzi do obniżenia ceny jednostkowej towaru, gdyż nagroda nie zostaje przyznana w formie pieniężnej ani w towarach lub usługach, które sprzedano nabywcy. Natomiast u sprzedawcy powstaje koszt związany z nabyciem towarów lub usług, które następnie nieodpłatnie wydaje jako nagrody uczestnikom prowadzonej sprzedaży premiowej. Podatek należny od tych towarów lub usług sprzedawca może wliczyć w koszty.

Więcej o zmianach w podatkach przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”
i jego najbliższej aktualizacji z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzą powyższe fragmenty.

Jakie są skutki wzrostu płacy minimalnej w 2011 r.?

2010-12-20T12:11:00.000-08:00

Wysokość płacy minimalnej zostanie podniesiona z 1.317 do 1.386 zł. Wiąże się to nie tylko z podwyżką wynagrodzeń pracowników najmniej zarabiających, ale powoduje także wzrost innych obciążeń Twojej spółki jako pracodawcy.

Wzrost płacy minimalnej oznacza, że od 2011 r. Twoja spółka będzie musiała podwyższyć pensje najmniej zarabiającym pracownikom, tak aby ich wynagrodzenia nie były niższe niż nowa wysokość płacy minimalnej. W tym celu należy wprowadzić odpowiedni aneks do umów o pracę.
Przy zatrudnianiu osób, które pierwszy raz podejmują pracę, musisz pamiętać, aby ustalić ich pensje w wysokości nie niższej niż 80% minimalnej płacy, tj. nie mniej niż 1.108,80 zł.

W przypadku zwolnień grupowych należy pamiętać, że wysokość odpraw dla takich pracowników będzie teraz wyższa. Kwota ta nie może przekraczać 15-krotnego minimalnego wynagrodzenia, obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy, czyli 20.790 zł.
Pracownicy będą mogli też domagać się wyższego odszkodowania za dyskryminację w pracy lub mobbing, gdyż odszkodowania te nie mogą być niższe od wysokości najniższego wynagrodzenia.

W przypadku gdy pracownicy Twojej spółki świadczą pracę w porze nocnej, będziesz musiał wypłacać im większe dodatki za taką pracę. Dodatek ten obliczasz w ten sposób, iż obowiązującą kwotę minimalnego wynagrodzenia dzielisz przez wymiar pracy w danym miesiącu. Następnie należy obliczyć 20% otrzymanej stawki godzinowej, a wynik ten pomnożyć przez liczbę godzin przepracowanych w porze nocnej w danym miesiącu.

Z wysokością płacy minimalnej powiązane jest również wynagrodzenie pracownika za tzw. przestój w pracy. Jest to czas niewykonywania przez niego pracy, jeżeli był on gotów do jej świadczenia, ale z winy pracodawcy nie mógł jej wykonywać. Pamiętaj, że płaca za przestój nie może być niższa niż płaca minimalna.

Również osoby prowadzące działalność gospodarczą i korzystające z preferencyjnej wysokości składek zapłacą wyższe składki do ZUS, gdyż stawka ta wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Więcej o zmianach w prawie przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego najbliższej aktualizacji, z której pochodzą powyższe fragmenty artykułu radcy prawnego p. Ewy Krysztofiuk.

Jakie zmiany w podatkach dochodowych nastąpią od 1 stycznia 2011 r.?

2010-12-16T12:06:00.000-08:00

Jak co roku, 1 stycznia zmieniają się ustawy podatkowe. Nowe przepisy dotyczą m.in. trybu składania przez małżonków wspólnego PIT, opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci, rozliczenia wspólników działających w spółkach nieposiadających osobowości prawnej, a także dostosowania poszczególnych przepisów prawa do prawa wspólnotowego.

W obu ustawach dochodowych (updop i updop) zostały doprecyzowane przepisy w zakresie opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez podatników podatków dochodowych z tytułu udziału w spółkach niebędących osobami prawnymi. Zmiany w tym zakresie dotyczą m.in.:
1) skutków podatkowych wniesienia wkładu do spółki niebędącej osobą prawną;
2) zasad wyceny i amortyzacji składników majątkowych wniesionych do takiej spółki;
3) zasad ustalania kosztów przy zbyciu przedmiotu wkładu;
4) skutków podatkowych likwidacji spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki;
5) zasad amortyzacji składników majątkowych w przypadku przekształcenia spółki niebędącej osobą prawną w kapitałową i kapitałowej w spółkę niebędącą osobą prawną.

Nadal obowiązuje zasada, iż spółka osobowa prawa handlowego i spółka cywilna nie są podatnikami podatku dochodowego, a zatem spółki te nie są podmiotami w rozumieniu podatku dochodowego.

Istotna zmiana polega na tym, że dochody uzyskane z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji) zostały wyłączone z dochodów z udziału w zyskach osób prawnych. Zmiana ta wynika z wykreślenia art. 24 ust. 5 pkt 2 updop i odpowiednio art. 10 ust.1 pkt 2 updof.

Dochód z tego tytułu u osób prawnych nie będzie już mógł korzystać ze zwolnienia z art. 22 ust. 4 upop (dotyczy on zwolnienia od podatku dla spółek, które posiadają co najmniej 10% udziału w spółce wypłacającej co najmniej przez 2 lata). Dochody te będą łączone z pozostałymi dochodami osoby prawnej i opodatkowane 19% podatkiem.

Więcej o zmianach w podatkach przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego najbliższej aktualizacji w artykule doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzą powyższe fragmenty.

Jakie zmiany w VAT nastąpią w 2011 r.?

2010-12-13T12:03:00.000-08:00

Podwyżka VAT od nowego roku jest faktem. I choć zapłacą go klienci, spółki też czeka trochę pracy. Przede wszystkim należy przejrzeć umowy, które spółka ma zawarte z kontrahentami (i ewentualnie zmienić ich zapisy) – to bardzo ważne, może się bowiem okazać, że podwyżkę VAT będziesz musiał sfinansować ze swojego zysku – a tak może się stać, jeśli w umowie wskazana jest wprost kwota brutto.

Od nowego roku stawki podatku od towarów i usług zatem wynoszą:
• podstawowa stawka VAT z 22% wzrośnie do 23%,
• stawka 7% zostanie podniesiona do 8%,
• na nieprzetworzoną żywność oraz książki i czasopisma specjalistyczne zostanie wprowadzona – 5%,
• stawka na podstawowe produkty żywnościowe (żywność przetworzoną) spadnie z 7% do 5%,
• stawka zryczałtowanego zwrotu podatku przysługującego rolnikom ryczałtowym będzie podwyższona z 6% do 7%,
• stawka ryczałtowa dla taksówek osobowych zostanie podwyższona z 3% do 4%.

Nowe przepisy przewidują, że czynność podlegająca opodatkowaniu VAT, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku (tzn. jeszcze w 2010 r.), dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu (tzn. 1 stycznia 2011 r. i później) należy opodatkować według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania (tzn. w 2010 r). Rozliczenie VAT na przełomie roku regulują dodane do art. 41 ustawy o VAT ust. 14a-14h.

Czynności podlegające opodatkowaniu VAT, dla których w związku z ich wykonywaniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń (np. czynsz za najem płatny co miesiąc), uznaje się za wykonane z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności.
Jednak w przypadku gdy okres ten obejmuje dzień zmiany stawki podatku, wówczas przyjmuje się, że czynności te zostały wykonane:
1) w dniu poprzedzającym dzień zmiany podatku w stosunku do części usługi świadczonej do tego dnia,
2) z upływem okresu rozliczeniowego - w zakresie części usługi świadczonej od dnia zmiany stawki podatku.

Jeśli nie jest możliwe określenie faktycznego wykonania części czynności w podanym powyżej okresie, dla określenia tej części uznaje się, że czynność wykonywana jest w tym okresie proporcjonalnie. Będzie tak w sytuacji, gdy np. okresy rozliczeniowe przy umowie najmu są od 11. dnia miesiąca do 10. dnia następnego miesiąca. Na przełomie roku czynność będzie rozliczana proporcjonalnie za okres od 11–31 grudnia 2010 r. ze stawką 22%, a za okres 1–10 stycznia 2011 r. ze stawką 23%.

Więcej o zmianach w VAT przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego najbliższej aktualizacji z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzą powyższe fragmenty.

Kiedy możesz się ubiegać o zwrot nakładów?

2010-12-09T12:00:00.000-08:00

Jako najemca zazwyczaj adaptujesz lokal na swoje potrzeby, ponosząc przy tym wydatki. Jeśli rzecz polega na odmalowaniu ścian, wymianie podłogi itp., to jeszcze pół biedy, ale jeśli trzeba było zainstalować łącza internetowe, klimatyzatory, ogrzewanie itp., to są to już wydatki, których koszt poniesienia warto wyjaśnić z wynajmującym.

Takie koszty można rozliczać na różnych zasadach. Najczęściej strony dochodzą do porozumienia i np. w zamian za poniesione nakłady najemca płaci nieco niższy czynsz czy też ma „wakacje czynszowe”. W zamian za to wynajmujący po zakończeniu umowy najmu zatrzymuje poniesione nakłady nieodpłatnie. Niekiedy, przy niższych nakładach, najemca zupełnie z nich rezygnuje, aby nie ponosić kosztu ich demontażu.

Najgorsze, co może zrobić najemca, to nieuregulowanie kwestii nakładów w umowie. Jeśli tego nie zrobi to ryzykuje, że wynajmujący zażąda ich usunięcia, co może spowodować podwójną stratę – koszty rozbiórki oraz niemożność dochodzenia kosztów poniesionych z tego tytułu. Dopiero gdyby strony ustaliły, że nakłady mają w lokalu pozostać (a więc konieczna jest tu zgoda wynajmującego), najemca mógłby dochodzić od wynajmującego zwrotu równowartości z chwili wydania lokalu.

Więcej o kwestiach związanych z zawieranymi przez spółkę umowami przeczytasz w Poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Po co komu udziały o nierównej wysokości?

2010-12-06T11:55:00.000-08:00

Z przepisów Kodeksu spółek handlowych wynika, że w umowie spółki wspólnicy określają, czy wspólnik może mieć tylko jeden, czy też większą liczbę udziałów. Zasadniczo udziałowcy wybierają to drugie rozwiązanie – kiedy więc warto wybrać pierwsze rozwiązanie?

Mamy więc do czynienia z sytuacją, gdy wspólnicy mają np. kilka udziałów po 50 złotych lub mają po jednym udziale, z tym, że udział wspólnika A wynosi 10.000 zł, a wspólnika B 100 zł. Zdecydowanie prościej jest prowadzić spółkę, w której udziały są w równej wysokości – łatwiej jest bowiem ocenić wpływ danego wspólnika na spółkę, obracać udziałami itp. Istnieją jednak spółki, które wybierają udziały o nierównej wysokości.

W praktyce spotkałem się z takim rozwiązaniem w spółkach, w których z jakiegoś powodu jeden ze wspólników nie mógł lub nie chciał wnieść większego wkładu do spółki, natomiast chciał mieć wpływ na spółkę. Wówczas wspólnicy decydowali się np. na rozwiązanie, że 1 udział = 1 głos, dzięki temu nie było ograniczenia, jakie funkcjonuje przy uprzywilejowaniu udziałów co do głosu. W ten sposób taki „mniejszościowy” wspólnik zapewniał sobie realny wpływ na losy spółki. Ja jednak polecam przyjęcie rozwiązania, w którym każdy ze wspólników może mieć większa liczbę udziałów.

Więcej o kwestiach związanych z udziałami przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego aktualizacjach.

Kto zwołuje zgromadzenie wspólników?

2010-12-02T11:46:00.000-08:00

Wbrew pozorom przed świętami niektórzy udziałowcy zajmują się nie tylko liczeniem zysków, ale także „czyszczeniem” wewnętrznych spraw spółki. Wspólnicy jednej ze spółek postanowili właśnie odbyć w trybie nieformalnym zgromadzenie wspólników. Czy zarząd musi o nim wiedzieć?

Uchwały można powziąć pomimo braku formalnego zwołania zgromadzenia wspólników, pod warunkiem że cały kapitał zakładowy jest reprezentowany, a nikt z obecnych nie zgłosił sprzeciwu dotyczącego odbycia zgromadzenia lub wniesienia poszczególnych spraw do porządku obrad (art. 240 ksh). Teoretycznie nie została nigdzie zapisana konieczność informowania zarządu o takim zgromadzeniu, nie oznacza to jednak, że zarząd nie dowie się o nim.

Jak do tego dojdzie? Kodeks spółek handlowych zawiera także art. 248, z którego wynika, że uchwały zgromadzenia wspólników powinny być wpisane do księgi protokołów i podpisane przez obecnych lub co najmniej przez przewodniczącego i protokolanta. W protokole należy stwierdzić prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników i jego zdolność do powzięcia uchwał, wymienić powzięte uchwały, liczbę głosów oddanych za każdą uchwałą i zgłoszone sprzeciwy. Do protokołu należy dołączyć listę obecności z podpisami uczestników zgromadzenia wspólników. Tymczasem księgę udziałów prowadzi zarząd i jest ona przechowywana w spółce. A zatem zarząd, wcześniej czy później, będzie musiał się o zgromadzeniu dowiedzieć...

Więcej o kwestiach związanych ze zgromadzeniami wspólników przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Czy uchwały można anulować?

2010-11-25T09:18:00.000-08:00

Czy w nowej uchwale należy się odnieść do poprzednich uchwał regulujących daną sprawę, czy też nie jest to konieczne?

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że jeśli dotychczasowa uchwała różni się w jakimkolwiek zakresie od „nowej”, to brak odniesienia się „nowej” do tych kwestii będzie powodował, że nadal są one obowiązujące. Na przykład, jeśli „stara” uchwała określała wynagrodzenie członków zarządu, przewidując wynagrodzenie podstawowe oraz dodatkowe i podjęta zostanie uchwała „nowa”, która reguluje tylko wynagrodzenie podstawowe członków zarządu, to pojawia się pytanie, czy przysługuje im wynagrodzenie dodatkowe, czy też nie…
Aby uniknąć takich wątpliwości i ewentualnego procesu w sądzie, warto jest określić stosunek „nowych” uchwał do „starych”. Na przykład można wprowadzić takie postanowienie: „Niniejsza uchwała uchyla (lub zastępuje) wszystkie wcześniejsze uchwały dotyczące wynagrodzenia członków zarządu” albo „Niniejsza uchwała zastępuje wszystkie dotychczasowe uchwały w zakresie określenia podstawowego wynagrodzenia członków zarządu”. Zauważ, że te zapisy są podobne, a odnoszą zupełnie inny skutek...

Więcej o formułowaniu uchwał przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego aktualizacjach.

Czym się różni „wina” od „przyczyn leżących po stronie”?

2010-11-22T09:15:00.000-08:00

Tak już jest, że podczas podpisywania umowy z kontrahentem staramy się „przerzucić” jak najwięcej odpowiedzialności na drugą stronę i zagwarantować sobie jak najwięcej praw. Radzę zwracać uwagę nie tylko na istotne kwestie merytoryczne, ale także na sposoby ich zapisania, gdyż mała zmiana zapisu może całkowicie zmienić zakres odpowiedzialności kontrahenta!

Gdy określasz zakres odpowiedzialności kontrahenta, możesz w umowie zawrzeć postanowienie, zgodnie z którymi odpowiada on za zdarzenia zaistniałe z „ jego własnej winy” lub z „przyczyn leżących po jego stronie”. Zakres odpowiedzialności jest w obu sytuacjach inny. W przypadku „winy” kontrahent będzie odpowiadał tylko za zdarzenia, które spowodował na skutek swojego działania lub zachowania z uwzględnieniem tego, że nie musi to być wina umyślna, ale także nieumyślna. Innymi słowy kontrahent odpowiada wówczas za określone działanie lub zachowanie, ale tylko gdy można mu przypisać winę.
Jak będzie, gdy użyjesz sformułowania za „przyczyny leżące po jego stronie”? Kontrahent będzie ponosił odpowiedzialność za wszelkie sytuacje powodujące niewykonanie lub nienależyte wykonanie przez niego umowy, w tym także takie, za które trudno mu przypisać winę. A zatem czasami wystarczy niewielka zmiana w zapisie umowy, a już zmienione zostaną całkowicie zasady odpowiedzialności!

Warto zatem dbać o odpowiednie zapisy w umowach. Więcej o kwestiach związanych z zawieranymi przez spółkę umowami przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego aktualizacjach.

Jakie dane wpisać w umowie?

2010-11-18T09:03:00.000-08:00

Warto już na etapie konstruowania umowy zgromadzić jak najwięcej danych o kontrahencie. Jeśli jest nim osoba fizyczna, ustalenie jej danych później może okazać się trudne!

A przecież jeśli osoba ta nie wywiązuje się z umowy, nie sposób pociągnąć ją do odpowiedzialności, znając tylko jej imię i nazwisko! Nie raz zetknąłem się z taką sytuacją. Tak jak ostatnio, gdy zarząd spółki próbował ustalić dane – ale nie podmiotu, który podpisał umowę ze spółką, lecz osoby fizycznej, która ma odpowiadać za jego zobowiązania. Okazało się, że mój klient zna tylko imię i nazwisko tej osoby. Na szczęście wiedział też, że pełni ona funkcję członka zarządu w jednej ze spółek. To pozwoliło uzyskać jej adres i inne dane (w tym PESEL) z danych rejestrowych tamtej spółki.

To był szczęśliwy traf, ale nie zawsze tak jest, dlatego warto zadbać o zgromadzenie informacji o kontrahencie i innych osobach związanych z zawieraną umową już na etapie jej podpisywania. W przypadku osób fizycznych istotny będzie nie tylko adres, lecz także PESEL czy NIP. Te dane pozwolą zidentyfikować daną osobę i złożyć przeciwko niej pozew.

Więcej o zawieraniu umów przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Komu zgłosić rezygnację z funkcji członka zarządu?

2010-11-15T11:36:00.000-08:00

To pytanie wraca co jakiś czas. Prezesi spółek pytają, jak skutecznie złożyć rezygnację. Takie pytanie otrzymałem ostatnio od pana Piotra, który złożył rezygnację listownie na ręce jednego ze wspólników. Nadal figuruje w KRS jako członek zarządu – jest nim czy nie?

Sprawa nie jest jednoznaczna. Moim zdaniem rezygnacja nie została skutecznie złożona. Dlaczego? Poruszałem tę kwestię wielokrotnie, więc przypomnę tylko, że zgodnie z art. 202 § 5 ksh do rezygnacji odpowiednio powinno się stosować przepisy o wypowiedzeniu zlecenia. Z kolei z art. 210 ksh wynika, że w umowach z członkiem zarządu spółkę reprezentują pełnomocnik ustanowiony przez zgromadzenie wspólników lub rada nadzorcza. Z przepisów tych wynika zatem, że oświadczenie o rezygnacji należy złożyć właśnie temu pełnomocnikowi lub radzie nadzorczej. Gdy natomiast zgromadzenie nie ustanowiło pełnomocnika, to oświadczenie powinno zostać przedłożone zgromadzeniu.

A jak złożyć rezygnację w spółce jednoosobowej? Może wystarczy złożyć rezygnację wspólnikowi? Moim zdaniem - tak. Z art. 156 ksh jasno wynika, że w spółce jednoosobowej jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia przysługujące zgromadzeniu wspólników, zatomiast przepisy o zgromadzeniu wspólników stosuje się odpowiednio. W tej sytuacji, moim zdaniem, należy zatem uznać, że zgromadzenie wspólników zostało skutecznie poinformowane o rezygnacji.

Więcej o wszelkich kwestiach związanych z powołaniem i odwołaniem członka zarządu przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Kiedy możesz zawrzeć umowę z samym sobą?

2010-11-10T11:33:00.000-08:00

Czy członek zarządu spółki z o.o. może zawrzeć umowę z inną spółką z o.o., w której zarządzie również zasiada? Innymi słowy, czy pod umową może się podpisać ta sama osoba, jako przedstawiciel obu stron?

Takich sytuacji oczywiście lepiej unikać – zawsze istnieje ryzyko, że tego rodzaju umowa zostanie podważona np. przez organy skarbowe. Jeśli jednak zawarcie takiej umowy jest konieczne, można maksymalnie ograniczyć ryzyko jej zakwestionowania.

Oczywiście nawet jeśli zawrzesz taką umowę, istnieją podstawy, by wygrać spór (możesz powołać się na tzw. teorię organów), ale czy warto toczyć kilkuletni proces przed sądem tylko po to, by dowiedzieć się, że wszystko było w porządku? Lepiej mieć od razu w ręku argumenty, którymi można przekonać urzędnika.

Dobrze byłoby, aby umowę podpisał inny członek zarządu, ale to nie zawsze jest możliwe, a wtedy umowa może zostać podważona. Na jakiej podstawie? Przede wszystkim istnieje ryzyko, że zostanie uznana za zawarta „z samym sobą”. Aby tego uniknąć, warto jest mieć zgody korporacyjne (uchwały zgromadzeń wspólników obu spółek) zezwalające na jej zawarcie.

Kolejną kwestią jest ryzyko uznania, że naruszony został art. 210 ksh, zgodnie z którym w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Takie ryzyko jest największe, gdy członek zarządu jest jednocześnie jedynym wspólnikiem obu spółek - w takiej sytuacji radzę zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego.
Generalnie warto byłoby wszystkie dokumenty, które nie są sporządzane w takiej formie, poświadczać u notariusza. Dzięki temu będą miały datę pewną i nikt nie będzie mógł twierdzić, że zostały podpisane z datą wsteczną.

Więcej o zawieraniu umów przez zarząd spółki przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego aktualizacjach.

W jakich sytuacjach powinieneś powstrzymać się od działania?

2010-11-08T11:25:00.000-08:00

Niedawno mężczyzna zasiadający w zarządzie spółki z o.o. zwrócił się do mnie z pytaniem, czy może zatrudnić syna w spółce. I nie chodziło tu o umowę o pracę, tylko umowę o współpracę. Członek zarządu miał wątpliwość, czy to zgodne z prawem, aby na łączącej spółkę umowie były podpisy jego i syna, a więc po obu stronach umowy to samo nazwisko…

Sprawa wydaje się prosta, ale nie do końca. Z jednej strony jest to możliwe, a z drugiej nie bardzo. Taka będzie ważna – z żadnego przepisu prawa nie wynika, że jej zawarcie jest niemożliwe. Z drugiej jednak strony jako członek zarządu w niektórych sytuacjach nie możesz działać, np. występować w imieniu spółki, podpisywać umowy, głosować na zgromadzeniu (jeśli jesteś równocześnie wspólnikiem).

W przypadku gdy zasiadasz w zarządzie spółki, masz obowiązek powstrzymania się od rozstrzygania takich spraw, w przypadku których istnieje sprzeczność interesów między spółką a którąś z następujących osób:
• Tobą,
• Twoim współmałżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia,
• osobą, z którą jesteś powiązany osobiście
(art. 209 ksh).

W mojej opinii powinieneś powstrzymać się nie tylko od podjęcia decyzji o zawarciu umowy z krewnym, ale także od jej podpisywania.

A jeśli wbrew zakazowi będziesz brał udział w rozstrzygnięciu danej sprawy? Moim zdaniem nie spowoduje to, że dokonana czynność prawna będzie nieważna. Czynności dokonane z naruszeniem zakazu są ważne i wywierają zamierzone skutki.
Możesz jednak spotkać się także z odmiennym stanowiskiem, zgodnie z którym czynności prawne dokonane w ten sposób są nieważne.
Pamiętaj, że naruszenie zakazu określonego w ksh lub w umowie spółki może spowodować Twoją odpowiedzialność wyłącznie w wymiarze poniesionej przez spółkę szkody. Jeśli spółka nie poniesie szkody, nie będziesz obowiązany do zapłaty odszkodowania.

Więcej o tym, kiedy powinieneś powstrzymać się od działania, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Jak długo spółka może przechowywać udziały do umorzenia?

2010-11-02T11:26:00.000-07:00

Twoja spółka nabyła udziały w celu umorzenia, ale do podjęcia uchwały w tej sprawie nie doszło lub uchwała nie została zarejestrowana w KRS i zaczynają się kłopoty.

Zgodnie z art. 200 ksh spółka może nabyć udziały w dwóch przypadkach:
1) nabycie w drodze egzekucji na zaspokojenie roszczeń spółki, których nie można zaspokoić z innego majątku wspólnika lub
2) nabycie w celu umorzenia udziałów.

Występują też szczególne sytuacje wynikające wprost z przepisów prawa (np. przy łączeniu spółek). Jeśli spółka nabędzie własne udziały i nie zbędzie ich w terminie roku od dnia ich nabycia, wówczas musi je umorzyć według przepisów dotyczących obniżenia kapitału zakładowego, chyba że w spółce został utworzony, w celu umorzenia udziałów, specjalny kapitał rezerwowy. Zasada ta obowiązuje od 15 stycznia 2004 r. dotyczy jednak tylko nabycia w drodze egzekucji, a więc nie odnosi się do udziałów nabytych w celu umorzenia. Z takiego brzmienia art. 200 ksh wynika więc jasno, że udziały nabyte przez spółkę dla umorzenia mogą w spółce „siedzieć” bezterminowo.
A zatem gdy w Twojej spółce są takie udziały, pamiętaj, że nawet gdy minął czas na zgłoszenie uchwały umarzającej udziały i obniżającej wysokość kapitału zakładowego do KRS, to możesz taką uchwałę podjąć na nowo. Do czasu umorzenia udziały pozostają w dyspozycji spółki, ale nie można z nich głosować ani przyznawać im dywidendy – przynajmniej takie jest moje zdanie…

Temat umorzenia udziałów znajdziesz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Dlaczego wspólnik mniejszościowy nie może żądać wykupienia swoich udziałów?

2010-10-28T11:22:00.000-07:00

Co by było, gdyby zmienić przepisy ksh o spółce z o.o. i dać wspólnikom mniejszościowym prawo żądania wykupienia ich udziałów, jak to się dzieje w spółce akcyjnej?

Oczywiście pomysł taki, zresztą w cale nie nowy, ma zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Jak dotąd, nie ma w tej sprawie odpowiednich zapisów ustawowych, może być przecież postanowienie w umowie spółki lub innej umowie łączącej wspólników.

W umowie spółki z o.o. udziałowcy mogą przecież zapisać, w jakich okolicznościach wspólnik mniejszościowy może zostać wykupiony przez większościowego – i nie musi tu chodzić tylko o żądanie wykupienia udziałów, ale także np. o żądanie odsprzedaży udziałów przez mniejszościowego wspólnika. Takie zapisy są dość popularne przy większych transakcjach i dlatego często nie myśli się o nich w momencie zawierania umowy spółki, a to błąd. A przecież udziały warte nominalnie np. 100 zł mogą po kilku latach mieć wartość księgową kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy!

Niezależnie od tego, czy jesteś wspólnikiem większościowym czy mniejszościowym, radzę rozważyć wprowadzenie takich zapisów do umowy.

Więcej o prawach i obowiązkach wspólników przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Czy nastąpi koniec nieprofesjonalnych pełnomocników?

2010-10-25T11:18:00.000-07:00

Dobry pełnomocnik jest w stanie wygrać nawet całkowicie na pozór przegraną sprawę, a zły
– przegrać pewną wygraną. Zwłaszcza w tzw. sprawach gospodarczych każdy błąd może spowodować przegranie procesu. Ostatnio Sąd Najwyższy ograniczył możliwość występowania w sądzie tzw. nieprofesjonalnych pełnomocników. Zanim wniesiesz pozew sprawdź, czy pełnomocnik może działać w Twoim imieniu!

Zgodnie z art. 87 kpc pełnomocnikiem strony może być m.in.: adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej współuczestnik sporu, rodzice, rodzeństwo, małżonek, zstępny, osoba pozostająca z nią w stosunku przysposobienia).

Pełnomocnikiem może być jednak także osoba:
• sprawującą zarząd majątkiem lub interesami strony oraz
• pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi
w zakres tego zlecenia.

Niedawno, 23 września 2010 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt III CZP 52/10) wydał uchwałę, w której stwierdził, że „Umowa zlecenia obejmująca stałe prowadzenie obsługi prawnej mocodawcy, w tym reprezentowanie go przed sądem, może być podstawą pełnomocnictwa procesowego tylko wtedy, gdy przedmiot sprawy obejmuje określoną w tej umowie czynność prawną, faktyczną lub usługę”.

Zdaniem SN dający podstawę do udzielenia pełnomocnictwa stosunek zlecenia musi być stosunkiem zlecenia stałego, powinien to więc być stosunek prawny trwający dłuższy czas, wiążący strony ściśle, a nie tylko przypadkowo i okazjonalnie. Jeśli sąd będzie miał wątpliwości, czy strony pozostają w „stałym stosunku zlecenia” i czy „przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia”, może nie dopuścić takiej osoby do udziału w sprawie. Jakie są tego skutki? Niestety nie najlepsze. Brak uprawnień do występowania w sprawie w charakterze pełnomocnika wyklucza możliwość potwierdzenia czynności dokonanej przez taką osobę, jeśli zaś w charakterze pełnomocnika występowała osoba, która nie mogła nim być, to będzie to oznaczało nieważność postępowania.

Więcej o tym, kto może reprezentować spółkę, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.” i jego aktualizacjach.

Kiedy możesz zaskarżyć uchwałę o swoim odwołaniu z zarządu?

2010-10-21T11:10:00.000-07:00

Ostatnio zapoznałem się z orzeczeniem Sądu Najwyższego dotyczącym możliwości zaskarżania przez członków zarządu uchwał o ich odwołaniu. Sąd wskazał w nim, że członek zarządu odwołany przez radę nadzorczą może zaskarżyć jej decyzję. W tym celu wnosi tzw. powództwo o ustalenie.

Zasadą jest, że członek zarządu może zaskarżyć uchwałę zgromadzenia wspólników odwołującą go z funkcji, jeśli uchwała ta jest sprzeczna z:
• umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika (jest to tzw. powództwo o uchylenie uchwały) bądź też
• ustawą (tzw. powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały).

Niestety, zgodnie z najnowszym orzecznictwem, takie zaskarżenie nie będzie skuteczne, jeśli członek zarządu nie jest jednocześnie wspólnikiem spółki. Co innego, gdy odwołanie następuje decyzją rady nadzorczej – w takiej sytuacji, zgodnie z niedawno wydanym przez Sąd Najwyższy orzeczeniem, członek zarządu może zaskarżyć taką uchwałę na podstawie art. 189 kpc (Wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2010 r., sygn. akt II CSK 449/09).

Zgodnie z art. 189 kpc każdy, kto ma w tym interes prawny, może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. To jest właśnie tzw. powództwo
o ustalenie. Nie ma ono zastosowania, gdy przepis szczególny przewiduje odrębne powództwo o ustalenie, np. nie można go stosować dla stwierdzenia nieważności uchwały zgromadzenia wspólników, czemu służą odrębne przepisy.

A zatem jeśli tylko uchwałę o odwołaniu Cię z funkcji podejmie rada nadzorcza, masz pełne prawo zaskarżyć taką decyzję, ale także zażądać, by na czas postępowania nie skreślono Cię z listy zarządu i nie przeszkadzano Ci w wykonywaniu funkcji, choć oczywiście o tym zdecyduje już sąd.

Szerzej o tym, kiedy możesz zaskarżyć uchwały zgromadzenia wspólników, przeczytasz
w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Etykiety: spółka z o.o., umowa spółki z o.o., odwołanie członka zarządu

HUB
Kiedy możesz zaskarżyć uchwałę o swoim odwołaniu z zarządu?
Niedawno przeczytałem orzeczenie Sądu Najwyższego dotyczące możliwości zaskarżania przez członków zarządu spółki z o.o. uchwał o ich odwołaniu. Sąd wskazał w nim, całkiem zresztą słusznie, że członek zarządu odwołany przez radę nadzorczą może zaskarżyć jej decyzję poprzez tzw. powództwo o ustalenie.

Członek zarządu spółki z o.o. może zaskarżyć uchwałę zgromadzenia wspólników odwołującą go z funkcji, jeśli uchwała ta jest sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami i godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika (jest to tzw. powództwo o uchylenie uchwały) bądź też uchwała ta jest sprzeczna z ustawą (tzw. powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały). Niestety, zgodnie z najnowszym orzecznictwem, zaskarżenie takie nie będzie skuteczne, jeśli członek zarządu nie jest jednocześnie wspólnikiem spółki. Co innego gdy odwołanie następuje decyzją rady nadzorczej – w takiej sytuacji, zgodnie z niedawno wydanym przez Sąd Najwyższy orzeczeniem (Wyrok Sądu Najwyższego z 18 lutego 2010 r., sygn. akt II CSK 449/09), członek zarządu może zaskarżyć taką uchwałę na podstawie art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 189 kpc każdy, kto ma w tym interes prawny, może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. To jest właśnie tzw. powództwo
o ustalenie. Nie ma ono zastosowania, gdy przepis szczególny przewiduje odrębne powództwo o ustalenie, np. nie można go stosować dla stwierdzenia nieważności uchwały zgromadzenia wspólników, czemu służą odrębne przepisy.

Jak więc widzisz, jeśli tylko uchwałę o odwołaniu Cię z funkcji podejmie rada nadzorcza, to masz pełne prawo zaskarżyć taką decyzję, ale także zażądać, by na czas postępowania nie skreślono Cię z listy zarządu i nie przeszkadzano Ci w wykonywaniu funkcji, choć oczywiście o tym zdecyduje już sąd.

Więcej o tym, kiedy możesz skarżyć uchwały zgromadzenia wspólników, przeczytasz
w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Jakie informacje o kontrahencie możesz uzyskać z KRS?

2010-10-18T11:26:00.001-07:00

Zawsze warto zajrzeć do akt rejestrowych spółki będącej Twoim kontrahentem. Dlaczego?
To oczywiste, że dane ze sprawozdania finansowego pozwolą Ci ocenić stan jego finansów, a tym samym wypłacalność, ale można tam znaleźć także inne informacje, które mogą się okazać bardzo przydatne. Na przykład do zmiany wpisu dotyczącego wspólników często dołączana jest umowa zbycia udziałów, z której można się dowiedzieć, jaka była ich wartość.

W KRS należy rejestrować zmiany w księdze udziałów. Każda spółka z o.o. powinna prowadzić księgę udziałów, do której wpisuje się następujące dane:
- nazwisko i imię albo firmę (nazwę) wspólnika,
- jego siedzibę i adres,
- liczbę posiadanych przez niego udziałów,
- wartość nominalną udziałów,
- ustanowienie zastawu lub użytkowania i wykonywanie prawa głosu przez zastawnika lub użytkownika, miejsce na te wpisy znajdują się w rubryce „Uwagi”,
- wszelkie zmiany dotyczące wspólników i przysługujących im udziałów. A zatem w przypadku zbycia udziałów nowy udziałowiec powinien zostać do niej wpisany,
a poprzedni wykreślony itp.
Niestety do informacji tych nie ma wglądu kontrahent spółki, gdyż prawo takie mają tylko wspólnicy. Do KRS składana jest tylko lista wspólników, na którą wpisywane są tylko następujące informacje:
- nazwisko i imię albo firma (nazwę) wspólnika,
- liczba posiadanych przez wspólnika udziałów,
- wartość nominalna udziałów,
- ustanowienie zastawu lub użytkowania udziału.

Czasami jednak spółki podają więcej informacji, niż jest to wymagane, i dzięki temu można poznać adres wspólnika…

Więcej o tym, jak rejestrować sprawy spółki z KRS, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Ile czasu masz na zgłoszenie wniosku o zmianę umowy spółki?

2010-10-14T11:21:00.000-07:00

Niedawno doradzałem pewnej spółce z o.o. Zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę zmieniającą umowę spółki, i, jak się okazało, nie została ona zarejestrowana w KRS. Jakie są tego konsekwencje? Może to oznaczać, że umowa spółki nie została zmieniona lub też że trzeba będzie ją uchwalić ponownie!

Zgodnie z ksh umowa spółki powinna zostać zgłoszona do KRS w terminie 6 miesięcy od jej podpisania (art. 169 ksh). Ponieważ przy zmianie umowy spółki przepis ten należy stosować odpowiednio, każda taka zmiana wymaga zarejestrowania w terminie 6 miesięcy. Zdarzyło mi się kilkukrotnie spotkać z sytuacją, w której z powodu zaniedbania zarządu
(a nawet opieszałości zatrudnionego przez spółkę prawnika!) termin ten został przekroczony.
Jak należy postąpić w takiej sytuacji? Konieczne jest wówczas ponowne zwołanie zgromadzenia wspólników i ponowne podjęcie uchwały.

Powtórne zwołanie zgromadzenia pociąga za sobą koszty, które powinna ponieść osoba, która odpowiada za to, że wniosek nie został złożony na czas. Mimo że taka zmiana ma charakter konstytutywny (tzn. wchodzi w życie pod warunkiem zarejestrowania w KRS) sytuacja komplikuje się, jeśli na podstawie takiej uchwały zmieniającej umowę spółki zarząd podjął już jakieś działania – np. rozpoczął działania inwestycyjne w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego. W tej sytuacji odszkodowanie może nie ograniczyć się do zwrotu kosztów zgromadzenia wspólników. Pamiętaj więc o tym, by co jakiś czas sprawdzić czy wszystkie zmiany umowy spółki zostały zarejestrowane w KRS.

Więcej o tym, jak rejestrować sprawy spółki z KRS, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Czy do wpisania nowego członka zarządu potrzebne jest zaświadczenie o niekaralności?

2010-10-11T11:17:00.000-07:00

Ostatnio znów rejestrowałem zmiany w zarządzie jednej ze spółek z o.o. i po raz kolejny usłyszałem pytanie – czy jako członek zarządu muszę dołączyć zaświadczenie
o niekaralności?

Kwestia dołączania do wniosku o wpis w KRS nowych członków zarządu nie jest nowa. Wielokrotnie spotkałem się z taką sytuacją, gdy obsługiwałem spółki z o.o. w zakresie rejestrowania zmian w KRS. Jakiś czas temu referendarz sądowy wezwał mnie do złożenia takiego zaświadczenia. W jego opinii taki obowiązek wynikał z faktu, że zgodnie
z art. 18 Kodeksu spółek handlowych członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej albo likwidatorem nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII–XXXVII Kodeksu karnego oraz
w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ksh.

Tymczasem z tego przepisu nie wynika wprost, że należy złożyć zaświadczenie
o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego! Jak zatem należy postąpić - składać czy nie składać? Jeśli zależy Ci na czasie i nie chcesz „boksować się”
z referendarzem, radzę do wniosku załączyć zaświadczenie o niekaralności. Jeśli jednak tego nie zrobisz, moim zdaniem nie może być powodem do odmowy wpisu.

Więcej o tym, jak rejestrować sprawy spółki z KRS, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa sp. z o.o.” i jego aktualizacjach.

Szablon umowy może narazić Cię na duże straty!

2010-09-27T11:44:00.000-07:00

Szablon umowy może narazić Cię na duże straty!
Zarówno w publikacjach drukowanych, jak i w Internecie znajdziesz wzory różnorakich umów. Korzystanie z nich to obecnie standard. Czy to dobrze? Z jednej strony tak – zazwyczaj jest tam wszystko, co jest potrzebne, by umowa została prawidłowo zawarta. Korzystając z wzoru umowy zadbaj, aby szablon dopasować do konkretnej sytuacji. Gdy tego nie zrobisz, możesz ponieść tego finansowe konsekwencje!
Bardzo istotne jest czytanie szablonów umów, które na co dzień podpisujesz. Świadczą o tym 3 przypadki, z którymi miałem do czynienia w tym tygodniu:

1. W pierwszej sprawie otrzymałem do analizy umowę, która została przygotowana przez prawnika i była przez spółkę zawierana „na co dzień”. Zostałem poproszony o ocenę propozycji postanowienia, którego dodanie zaproponowała druga strona. Na wszelki wypadek przeczytałem całość i dowiedziałem się, że: „W przypadku opóźnienia z zapłatą Dostawcy należy się kara umowna w wysokości 10.000 zł, za każdy rozpoczęty tydzień opóźnienia”. Takie zapis taki jest oczywiście nieważny, bo karę umowną można nałożyć tylko w przypadku świadczeń niepieniężnych.

2. Druga sytuacja to „klasyk” dotyczący umowy spółki z o.o. – jeden z udziałowców sprzedał swoje udziały w spółce z naruszeniem „prawa pierwszeństwa” pozostałych. To w zasadzie sytuacja klarowana i łatwo można byłoby doprowadzić do uznania tej transakcji za bezskuteczną wobec pozostałych wspólników gdyby nie fakt, iż zapis w umowie spółki brzmiał: „W przypadku zbycia udziałów wspólnikom przysługuje prawo pierwszeństwa”. Tymczasem przepisy nie posługują się pojęciem „pierwszeństwa” (jeśli nie liczyć tak „odległych” regulacji, jak np. ustawa o gospodarce nieruchomościami), ale można w nich znaleźć instytucję „pierwokupu”. Należy więc wpisać w umowie spółki: „W przypadku zbycia udziałów wspólnikom przysługuje prawo pierwokupu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego” i sprawa jest jasna, podczas gdy w opisanej sytuacji wszystko będzie zależało od oceny sądu…

3. Trzecia sytuacja również często występuje w spółkach. Znalazłem w umowie zapis o obowiązku zachowania tajemnicy w zakresie czynności objętych zwykłą umową cywilnoprawną, ale bez zabezpieczenia go karą umowną. Po co umieszczać takie postanowienie? No cóż, najwyraźniej ten, kto je wprowadził uznał, że zamiast pójść prostą drogą i wykazać tylko naruszenie tajemnicy, lepiej jest, by uzyskać odszkodowanie, toczyć wieloletni proces, w którym trzeba udowodnić wysokość szkody, jaką spółka poniosła z tego tytułu…

Takie przykłady można mnożyć, niestety… Przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu dokładnie się z nim zapoznaj – wiem, że często nie ma na to czasu, że są ważniejsze sprawy, ale pamiętaj, że takie błędy lubią się mścić!

Więcej o tym, jakie zapisy w umowach warto stosować, a jakich unikać, przeczytasz w aktualizacjach poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”

Jak może bronić się wspólnik mniejszościowy?

2010-09-20T11:30:00.000-07:00

Jeśli w spółce wybuchnie konflikt między wspólnikami, należy się spodziewać, że nie będzie zwycięzców, a wszyscy stracą. Takie spory raczej nie bywają rozwiązywane zgodnie z zasadą win – win, ale 1:0. Dlaczego? Z moich obserwacji wynika, że w najczęściej udziałowcy traktują je osobiście i – choć przykro o tym pisać – wybierają postawę „ ja temu drugiemu „pokażę, nie popuszczę” itp. Efektem jest kilkuletni spór sądowy, po którym „zwycięzca zostaje na zgliszczach”… Zauważyłem jeszcze jedną prawidłowość – wspólnicy większościowi zawsze uważają, że ich pozycji nie jest w stanie zagrozić wspólnik mniejszościowy. I tu bardzo się mylą, bo czasem to „mały może więcej”…

Jak przebiega taki spór? To zależy od kilku czynników - od liczby udziałów należących do wspólnika, jego determinacji i, mówiąc najbardziej oględnie, braku elementarnego braku rozsądku po stronie większościowego wspólnika… Z reguły przyjmuje on za fakt, iż „duży może więcej” a w zasadzie - wszystko. Myśli – po co mam wykupywać tego „małego” (i tracić środki…), nie będę mu wypłacał dywidendy, bo tak poprowadzę działalność, by spółka nie uzyskiwała dużego zysku, a zysk, jaki uzyska, przetransferuję. A zatem wspólnik większościowy nie walczy z „małym”, po prostu odsuwa go od decyzji w spółce i od zysku. Wspólnikowi mniejszościowemu z kolei zależy na tym, by większościowy go wykupił.
Po jakimś czasie gdy nikt nie decyduje się na wykpienie udziałów mniejszościowego wspólnika, zaczyna on próbować różnych metod, by jego partner uznał, że lepiej jednak to zrobić i np.:
1) głosuje przeciwko wszystkim uchwałom, zaś tam, gdzie to jest możliwe i celowe, składa pozwy o uchylenie lub unieważnienie uchwały, żądając jednocześnie zabezpieczenia poprzez wstrzymanie postępowania rejestrowego w KRS,
2) przeprowadza kontrolę w trybie art. 212 ksh,
3) składa powództwa o odszkodowanie za działanie na szkodę spółki,
4) informuje prokuraturę o prawdziwych lub domniemanych przestępstwach „tego drugiego”,
5) składa powództwo o rozwiązanie spółki.

Skutkiem tych działań jest często paraliż spółki lub mniejszościowemu wspólnikowi udaje się doprowadzić do tego, że większościowy popełnia błąd, a co za tym idzie - ponosi odpowiedzialność. Najczęściej większościowy udziałowiec próbuje „przesunąć” majątek spółki na nowy, założony przez siebie podmiot. Pomysł ten jest jednak ryzykowny – jeśli popełni jakikolwiek błąd, to bardzo realna staje się odpowiedzialność karna. Na taki właśnie błąd będzie czekał wspólnik mniejszościowy i na pewno go wykorzysta!

Więcej o tym, jak skutecznie korzystać ze swoich praw w spółce, przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy obniżysz VAT należny z faktury od nieistniejącego kontrahenta?

2010-09-16T09:55:00.000-07:00

Zanim nawiążesz współpracę z kontrahentem, sprawdź jego dane nie tylko w KRS, ale także zwróć się do organu podatkowego z pytaniem czy jest podatnikiem VAT czynnym czy biernym. Dzięki temu zmniejszysz ryzyko, że okaże się niesolidny i nie wywiąże się z zobowiązań. Ale nie tylko – unikniesz strat na podatku! Z przepisów ustawy o VAT wynika, że nie ma podstaw do:
• obniżenia podatku należnego,
• zwrotu różnicy podatku ani
• zwrotu podatku naliczonego
gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawienia.
Wystawienie faktury przez nieistniejącą firmę pozbawia spółkę prawa do odliczenia VAT.
Przepisy ustawy o VAT nie zobowiązują spółki do sprawdzania kontrahenta. Ponosi jednak ryzyko, jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w z wyroku z 17 sierpnia 2010 r. (sygn. akt I FSK 1258/09), w którym stwierdził, że: „Podatnik VAT, który nie sprawdzi wiarygodności kontrahenta, poniesie negatywne konsekwencje związane z wystawieniem faktury przez nieistniejącą firmę”.
Zdaniem NSA podmiot, który nie podjął wszelkich możliwych działań mających na celu zapewnienie, że realizowana przez niego transakcja nie stanowi części łańcucha obejmującego transakcję dotkniętą oszustwem w VAT, nie może powoływać się na ich legalność i ryzykuje utratę prawa do odliczenia naliczonego VAT.

A zatem jeśli Twoja spółka chce uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z fakturami wystawionymi przez nieistniejącego kontrahenta, warto zwrócić się do organu podatkowego o potwierdzenie, czy kontrahent jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony.

Więcej o nowych interpretacjach przepisów istotnych dla Twojej spółki z o.o., takich jak powyższa autorstwa doradcy podatkowego p. Iwony Czauderny, przeczytasz w aktualizacjach poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Czy wyjazd w delegację usprawiedliwi złożenie odwołania po terminie?

2010-09-13T09:53:00.000-07:00

Może się zdarzyć, że spóźnisz się ze złożeniem jakiegoś istotnego pisma
w postępowaniu sądowym czy administracyjnym, np. apelacji, zażalenia, odwołania czy skargi. Jak wówczas postąpić? Składasz wniosek o przywrócenie terminu, w którym musisz wykazać, że fakt, iż nie złożyłeś pisma jest przez Ciebie niezawiniony. Z mojej praktyki wynika, że nie usprawiedliwisz opóźnienia, powołując się na fakt, iż nie zatrudniasz pracowników, a zatem tylko Ty sam mogłeś to zrobić, co nie było możliwa, ponieważ w tym czasie odbywałeś podróż służbową. Niedawno WSA w Rzeszowie wydał wyrok, w którym potwierdził ten pogląd.

Aby skutecznie złożyć po terminie odwołanie od decyzji, musisz udowodnić, że uchybienie nastąpiło bez Twojej winy. Podanie o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
Chodzi tu o uprawdopodobnienie nie tylko tego, że nie występuje Twoja wina umyślna (tzn. zamierzone działanie), ale również tego, iż nie dopuściłeś się niedbalstwa (tzn. niedołożenie należytej staranności). Aby wykluczyć swoją winę w uchybieniu terminu, należy wykazać, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań nie mogłeś przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej Ci wniesienie pismo w ustawowym terminie.

Zdarzało się, że w tego typu sytuacjach członkowie zarządu wysuwali argument, że nie byli w stanie złożyć pisma z powodu pobytu w delegacji. Odniósł się do niego WSA w Rzeszowie, który stwierdził, że wyjazd na delegację służbową członka zarządu, co do zasady, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (wyrok WSA z 13 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 280/10).

Sąd stwierdził, że wyjazd w delegację nie jest czymś, czego nie można przewidzieć oraz nie stanowi przeszkody, której nie można przezwyciężyć, aby złożyć w terminie odwołanie. Sąd zaznaczył, że złożenie odwołania nie wymaga od Ciebie obecności w miejscu zamieszkania. Możesz je złożyć także podczas pobytu w delegacji. Innym rozwiązaniem jest ustanowienie pomocnika, który dokona tego w Twoim imieniu.

Więcej o nowych interpretacjach przepisów, takich jak powyższa autorstwa doradcy podatkowego p. Iwony Czauderny, przeczytasz w aktualizacjach poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jak nowe zasady kontroli skarbowej wpłyną na Twoją spółkę?

2010-09-10T03:40:00.000-07:00

Od 30 lipca 2010 r. obowiązują nowe przepisy w ustawie o kontroli skarbowej. Co to oznacza dla Twojej spółki? Możesz spodziewać się audytów gospodarowania środkami unijnymi – urzędy kontroli skarbowej uzyskały możliwość ich przeprowadzania. Również zawierane przez spółkę transakcje będą bardziej kontrolowane, gdyż rozszerzono listę osób, do których UKS może zwracać się w ramach tzw. kontroli krzyżowej, sprawdzając, czy spółka rzeczywiście przeprowadziła kwestionowaną dostawę towarów lub usług.

Na czym polega kontrola krzyżowa? Taka kontrola odbywa się w związku z prowadzonym w spółce z o.o. postępowaniem kontrolnym lub kontrolą podatkową. Polega na tym, że kontrolerzy zwracają się do jej kontrahentów o przedstawienie dokumentów w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym lub kontrolą podatkową, a następnie sprawdzają ich prawidłowość i rzetelność. Obecnie nie tylko inspektor UKS, ale także pracownik UKS może przeprowadzić kontrolę krzyżową. Dzięki temu UKS będzie miał większą możliwość przeprowadzania tego typu kontroli.

Kim jest kontrahent spółki, czyli do kogo UKS może się zwrócić, sprawdzają Twoje transakcje? Przed nowelizacją w praktyce za kontrahenta była uznawana osoba, która wystawiła fakturę na rzecz spółki z o.o. albo ją od spółki otrzymała.
Obecnie za kontrahentów kontrolowanego uważa się nie tylko osobę, która wystawiła fakturę na rzecz spółki z o.o. albo ją od spółki otrzymała, ale także wszystkie podmioty prowadzące działalność gospodarczą, uczestniczące w dostawie tego samego towaru lub usługi, będące zarówno dostawcami, jak i nabywcami biorącymi udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie towaru lub usługi. W takim przypadku żądanie od kontrahentów spółki przedstawienia dokumentów może dotyczyć wyłącznie dokumentów związanych z tą dostawą towaru lub usługi.

Nowa definicja kontrahentów oznacza dla spółek z o.o., że łatwiej będzie im stawiać zarzut, iż dana dostawa towarów albo usług nigdy nie wystąpiła. Jeżeli np. towar przed dotarciem do spółki przeszedł przez kilka innych firm i UKS wykaże, że w łańcuchu dostawy gdzieś jej tak naprawdę nie było albo mogło nie być, zarzut taki rykoszetem uderzy w spółkę.

Więcej o zmianach w kontroli skarbowej przeczytasz w jednej z najbliższych aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” w artykule autorstwa p. Tomasza Króla, z którego pochodzi powyższy fragment.

Kiedy warto zatrudnić pracownika tymczasowego?

2010-09-06T03:35:00.000-07:00

Jakiś czas temu doradzałem spółce, która otrzymała zlecenie na wyprodukowanie dużej partii towaru. Takie duże zlecenie to oczywiście powód do radości - pod warunkiem, że przedsiębiorstwo ma niezbędne moce przerobowe. W tym przypadku tak nie było, dlatego konieczne okazało się zatrudnienie nowych pracowników. Była to praca na jakiś czas i niestety nikt nie chciał się zatrudnić na tak krótki okres. Zarząd znalazł jednak rozwiązanie - nawiązał współpracę z jedną z agencji pracy tymczasowej. Mimo trudności ze znalezieniem odpowiedniej liczby pracowników, kontrakt udało się uratować!

Kiedy możesz chcieć skorzystać z agencji pracy tymczasowej? Zdarza się, że osoby zatrudnione w spółce przebywają przez dłuższy czas na urlopie wypoczynkowym, macierzyńskim lub chorują. Jeśli chcesz zastąpić nieobecnego pracownika, możesz rozważyć zatrudnienie pracownika tymczasowego.

Z usług agencji pracy tymczasowej warto również skorzystać, jeśli w spółce:
• występują sezonowe zwiększenia wydajności (np. w okresie lata w firmach produkujących lody, sprzedających lub produkujących zimne napoje) lub
• pojawiła się konieczność zatrudnienia specjalistów przy wdrażaniu projektów wymagających szczególnych, koniecznych tylko przez określony czas umiejętności (np. wysoko wykwalifikowanych informatyków przy wprowadzaniu nowego systemu oprogramowania, biegłych rewidentów i księgowych podczas sporządzania bilansu).

Zatrudniając pracownika tymczasowego, masz jednak także określone obowiązki. Po podpisaniu umowy z agencją, podczas zatrudniania pracownika, spółka jako pracodawca:
• musi przeszkolić daną osobę z zakresu bhp i ppoż,
• jest zobowiązana zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w tym również odzież i obuwie robocze, jeśli ten wykonuje pracę na stanowisku, na którym te środki ochrony są konieczne,
• musi prowadzić ewidencję jego czasu pracy,
• nie może powierzyć pracownikowi tymczasowemu wykonywania innego rodzaju pracy niż praca określona w umowie łączącej go z agencją, nawet gdyby powierzenie to miało nie przekraczać 3 miesięcy w roku kalendarzowym, było zgodne z kwalifikacjami pracownika i nie powodowało obniżenia jego wynagrodzenia (zauważ, że takie prawo przysługuje pracodawcy wobec pracownika zatrudnionego na stałe, nie zaś wobec pracownika tymczasowego),
• nie może skierować pracownika tymczasowego do pracy na rzecz i pod kierownictwem innego pracodawcy – pracownika tymczasowego nie można „podnająć”.

Więcej o tym, na co musisz zwrócić uwagę, zatrudniając tymczasowego pracownika, przeczytasz w najbliższej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” w artykule autorstwa p. mec. Iwony Jaroszewskiej-Ignatowskiej, z którego pochodzi powyższy fragment.

Kiedy członek zarządu odpowiada za szkody wyrządzone bezprawnym działaniem lub zaniechaniem?

2010-09-02T03:29:00.000-07:00

Podstawowym przepisem regulującym odpowiedzialność członków zarządu i organów spółki wobec spółki za szkody wyrządzone sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki zachowaniem jest art. 293 ksh. Na jego podstawie odpowiadasz wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem bądź postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponosisz winy.

Powyższą odpowiedzialność ponoszą następujące osoby:
• członkowie zarządu,
• członkowie rady nadzorczej,
• członkowie komisji rewizyjnej oraz
• likwidator spółki.

Jest to katalog zamknięty. Nie można objąć nim wspólników, prokurentów, lub pełnomocników zarządu. Jeżeli jednak wspólnik jest jednocześnie członkiem zarządu, innych organów spółki lub likwidatorem, to za zachowania związane z pełnioną funkcją będzie ponosił odpowiedzialność.
Przesłanki odpowiedzialności członka zarządu są następujące:
1. wina członka zarządu, a zatem wina umyślna lub co najmniej niedbalstwo rozumiane jako niezachowanie staranności ogólnie wymaganej przy zarządzaniu spółką (należyta staranność),
2. szkoda po stronie spółki obejmująca straty, jakie poniosła spółka, jak również korzyści, które mogłaby osiągnąć, gdyby nie poniosła szkody,
3. związek przyczynowy pomiędzy szkodą a zawinionym zachowaniem członka zarządu polegającym na zachowaniu sprzecznym z prawem lub umową spółki (przy czym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła),
4. działanie lub zaniechanie sprzeczne z prawem lub umową spółki.

Członek zarządu będzie ponosił odpowiedzialność, tylko wtedy gdy te cztery przesłanki wystąpią łącznie.

Więcej o możliwości pociągnięcia członków zarządu do odpowiedzialności przeczytasz w jednej z najbliższych aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, w artykule autorstwa p. Macieja Szupłata, z którego pochodzi powyższy fragment.

Podnoszenie kwalifikacji przez pracowników – jakie jest nowe stanowisko Departamentu Prawa Pracy?

2010-08-26T12:57:00.000-07:00

Ministerstwo Pracy stanęło na wysokości zadania – ledwie weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy, a już mamy stanowisko resortu w sprawie ich interpretacji. Można się cieszyć, gdyż:
1) przedsiębiorcom zwrócono uwagę na problemy, których mogliby nie zauważyć,
2) wiemy już, jak Ministerstwo będzie interpretować zmiany. Możemy oczywiście z taką interpretacją się nie zgadzać, ale przynajmniej wiadomo, czego możemy się spodziewać.

Od 16 lipca 2010 r. jeśli pracodawca funduje pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych, obie strony są zobowiązane zawrzeć w tej sprawie pisemną umowę, która będzie regulować zasady obowiązujące je w tym zakresie – pisaliśmy już o tym.

Teraz możesz poznać więcej szczegółów dotyczących obowiązków stron w tym zakresie - Ministerstwo Pracy opublikowało na swojej stronie internetowej stanowisko Departamentu Prawa Pracy o nowych przepisach o podnoszeniu kwalifikacji, czyli obowiązujących do 16 lipca 2010 r. art. 103¹–art. 103⁶ kp.
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej poruszyło kilkanaście problemów interpretacyjnych związanych z nowymi przepisami. Uznało np., że:
1. Pracodawca nie musi udzielić zgody na podnoszenie kwalifikacji w formie pisemnej. O decyzji pracodawcy może decydować jego zachowanie wobec pracownika, np. udzielenie urlopu szkoleniowego lub przyznanie świadczenia fakultatywnego. Sąd rozstrzygający spór między pracodawcą a pracownikiem może uznać takie zachowanie za faktyczne wyrażenie przez pracodawcę zgody na podnoszenie przez pracownika kwalifikacji zawodowych.
2. Pracodawca może wyrazić zgodę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych także w sytuacji, gdy pracownik uczący się we własnym zakresie poinformuje o tym pracodawcę dopiero w trakcie nauki i wystąpi o zgodę firmy np. na drugim roku studiów.
3. Wyrażona przez pracodawcę zgoda powinna obejmować cały tok nauki. Tak nie będzie, gdy pracodawca w przypadku studiów podyplomowych, np. obejmujących trzy semestry, wyraża zgodę na jeden semestr– nie umożliwia to podniesienia do określonego poziomu kwalifikacji zawodowych przez pracownika, w ramach tej formy kształcenia.
4. Umowa szkoleniowa nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika, niż przewidują to przepisy Kodeksu pracy. Pracodawca i pracownik nie mogą zatem zastrzec w niej, że np. pracodawca nie będzie udzielał pracownikowi zwolnień na obowiązkowe zajęcia, obniży mu wymiar urlopu szkoleniowego czy też wydłuży okres, w jakim pracownik zobowiązuje się do pracy w spółce ponad 3 lata przewidziane jako okres maksymalny odpracowania.

Więcej o stanowisku Ministerstwa Pracy przeczytasz w aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z którego pochodzi powyższy artykuł autorstwa p. Tomasza Króla.

Czy możesz dalej korzystać ze starych deklaracji VAT?

2010-08-23T12:32:00.001-07:00

Kiedyś pozew po prostu pisało się na kartce papieru. Było tak do czasu gdy wprowadzono specjalne formularze. Na początku prawidłowe ich wypełnienie sprawiało pewne problemy, ale po jakimś czasie wątpliwości udało się wyjaśnić. Każda zmiana tego typu formularza, nawet drobna, czysto techniczna, sprawia, że trzeba od nowa analizować całą treść. Nie jest to ułatwieniem, przynajmniej dla mnie. Dla tych, którzy uważają podobnie, mam dobrą informację – przedłużono możliwość posługiwania się starymi deklaracjami VAT. Mamy czas do końca roku, żeby przekonać się do nowych.

Możliwość posługiwania się „starymi” wzorami deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług została przedłużona przez Ministra Finansów. Twoja spółka z o.o. może je stosować nadal – jednak nie dłużej niż do ostatniego okresu rozliczeniowego za 2010 r.
Obowiązujące obecni wzory deklaracji w VAT zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z 21 grudnia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 222, poz. 1763). Są to następujące wzory deklaracji:
• VAT- 7 (oznaczony indeksem 11),
• VAT-7K (oznaczony indeksem 5),
• VAT-7D (oznaczony indeksem 2),
• VAT-8 (oznaczony indeksem 3),
• VAT-9M (wzór ten zastąpił wcześniej obowiązującą deklarację VAT- 9, oznaczony indeksem 1 ).

Z przepisu § 2 ust. 2 tego rozporządzenia wynika, że poprzednie wzory deklaracji VAT:
• VAT-7 (oznaczony indeksem 10),
• VAT-7K (oznaczony indeksem 4),
• VAT-7D (oznaczony indeksem 1),
• VAT-8 (oznaczony indeksem 2),
• VAT-9 (oznaczony indeksem 2)
mogą być stosowane do 30 czerwca 2010 r. Termin ten został przedłużony rozporządzeniem z 15 czerwca 2010 r. i daje prawo do stosowania wcześniejszych wzorów deklaracji VAT do ostatniego okresu rozliczeniowego za 2010 r.

Więcej informacji o najnowszych zmianach w prawie podatkowym znajdziesz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z którego pochodzi powyższy artykuł doradcy podatkowego pani Iwony Czauderny.

Czy czekają Cię pozwy grupowe?

2010-08-19T12:25:00.000-07:00

Pozwy grupowe, które można składać od kliku tygodni to nowość w naszym systemie prawnym. Trzeba je odróżnić od zwykłych przypadków współuczestnictwa materialnego i formalnego, które wynikają z naszego Kodeksu postępowania cywilnego. I choć nie wiadomo, jak ta instytucja będzie funkcjonować w praktyce, jedno jest pewne – wzrośnie ryzyko, że przedsiębiorcy, których klientami są konsumenci, będą pozywani.

Powinieneś być na to przygotowany, jeśli Twoja spółka zawiera umowy z konsumentami, a przede wszystkim gdy:
• działa w branży deweloperskiej, turystycznej, budowlanej lub
• prowadzi zakład opieki zdrowotnej,
• prowadzi działalność na rynku ubezpieczeniowym, telekomunikacyjnym oraz pośrednictwa handlu nieruchomościami.

W dniu 19 lipca tego roku weszła w życie ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Teraz takie procesy będą łatwiejsze do wszczęcia oraz tańsze – należy się zatem spodziewać wzrostu pozwów ze strony konsumentów.

Kiedy grupa konsumentów może wspólnie złożyć pozew? Ustawa przewiduje następujące warunki dla wystąpienia z pozwem grupowym:
4) taki pozew musi złożyć grupa co najmniej 10 osób (górna granica nie jest określona i grupa może liczyć setki, a nawet tysiące poszkodowanych),
5) ich roszczenia muszą być oparte na tej samej lub na takiej samej podstawie,
6) żądanie każdej osoby musi być ujednolicone co do wysokości, ale można je także ujednolicić w podgrupach, co najmniej po 2 osoby.
Jak grupa osób składa pozew? Musi on zawierać oświadczenia wszystkich członków grupy o przystąpieniu do sprawy. Członkowie grupy muszą wyznaczyć reprezentanta grupy. To właśnie reprezentant jest formalnym powodem w sprawie i musi oświadczyć, że działa w imieniu grupy. Reprezentant grupy będzie musiał zawrzeć z radcą prawnym lub adwokatem umowę, na mocy której pełnomocnik sporządzi pozew i będzie reprezentował grupę podczas rozpraw.

Korzyści dla osób wnoszących pozew są następujące:
• Unikną konieczności prowadzenia wielu procesów „o to samo”, w których istnieje ryzyko różnych rozstrzygnięć sądowych, a także wzywani są ci sami świadkowie i biegli.
• Opłacalne stanie się dla nich dochodzenie drobnych roszczeń, nawet kilkudziesięciozłotowych. Do tej pory osobom poszkodowanym przez jednego przedsiębiorcę ze względu na koszty procesu nie opłacało się wnosić sprawy do sądu, jeśli np. zostali poszkodowani na małe kwoty.
• Zaletą takiego trybu postępowania są mniejsze koszty opłat sądowych, tylko 2% wartości przedmiotu sporu (nie zaś 5%) oraz rozłożenie ich na wszystkich członków grupy.

Wniesienie takiego pozwu jest łatwe, co może skłaniać do występowania z nieuzasadnionymi roszczeniami, grożącymi przedsiębiorcy szkodą, dlatego przepisy zapewniają przedsiębiorcom, przeciwko którym wniesiono grupowy, pewnego rodzaju obronę.
Możesz zatem żądać od powodów kaucji tytułem pokrycia kosztów postępowania. Kaucję muszą złożyć w gotówce, nie może ona być wyższa niż 20% wartości przedmiotu sporu. Jeżeli podczas procesu okaże się, że kaucja nie wystarcza na zaspokojenie kosztów procesu, będziesz mógł żądać jej podwyższenia.

Więcej o możliwości składania pozwów grupowych przeczytasz w jednej z najbliższych aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, w artykule autorstwa p. Macieja Szupłata, z którego pochodzi powyższy fragment.

Kto odpowie za szkodę spowodowaną przez Twojego pracownika?

2010-08-16T13:19:00.001-07:00

Kiedyś w mojej praktyce spotkałem się z następującą sytuacją. Pracownik jednej ze spółek budowlanych podczas wykonywania pracy u kontrahenta uszkodził fragment budynku. Kontrahent zażądał pokrycia szkody. Zanim spółka podjęła jakiekolwiek działania w tej sprawie, okazało się, że pracownik uszkodził ścianę z instalacją celowo, aby się zrewanżować za niezbyt eleganckie zachowanie tego kontrahenta. W tej sytuacji doradziłem spółce budowlanej, by nie płaciła za pracownika. Nie zawsze jednak jest to możliwe. Czasem do pokrycia szkody zobowiązana jest spółka, jako pracodawca.

Właśnie - gdy Twoja spółka realizuje umowę, jest odpowiedzialna zarówno za działania pracowników, jak i innych współpracujących z nią osób, którym powierza wykonanie zlecenia. A jeśli popełnią błędy, kto za nie odpowie – spółka czy pracownik? Kto zapłaci za szkody wyrządzone kontrahentowi przez Twojego pracownika podczas realizacji umowy? Kiedy uda Ci się odzyskać kwotę zapłaconego przez spółkę odszkodowania?

Jeżeli pracownik przy wykonywaniu swoich obowiązków wyrządzi szkodę osobie trzeciej (np. kontrahentowi spółki lub innej osobie), do jej naprawienia zobowiązany jest wyłącznie pracodawca (art. 120 kp), a więc Twoja spółka.

Na szczęście nie zawsze będziesz musiał płacić. Aby Twoja spółka ponosiła wobec kontrahenta odpowiedzialność za szkodę, którą spowodował Twój pracownik, muszą wystąpić wszystkie wymienione poniżej elementy. Brak nawet jednego z nich wyłącza odpowiedzialność spółki! Dlatego sprawdź, czy:
6) można przypisać pracownikowi winę,
7) zaistniała szkoda,
8) szkodę spowodował pracownik zatrudniony na umowę o pracę,
9) poszkodowanym jest osoba trzecia,
10) szkoda została wyrządzona podczas wykonywania obowiązków pracowniczych.
Jeśli wszystkie te warunki są spełnione, niestety odpowiada spółka.
Pamiętaj - jeśli pracownik wyrządził szkodę osobie trzeciej w sposób umyślny, to w zasadzie będziesz mógł uznać, iż działał „przy okazji” wykonywania obowiązków pracowniczych. Trudno byłoby uznać, że nieuprawnione działanie na szkodę osób trzecich będzie wykonywaniem obowiązków pracowniczych.

Możesz jednak spotkać się także z odmiennym stanowiskiem - że w przypadku umyślnego wyrządzenia przez pracowników szkody osobie trzeciej obowiązek jej naprawienia należy do pracodawcy, natomiast zakres roszczeń pracodawcy wobec pracowników, którzy szkodę wyrządzili, jest szerszy – pracodawca może zażądać od niego zwrotu całej kwoty.

Według mnie jako pracodawca będziesz odpowiadał tylko za szkodę wyrządzoną przez pracownika działaniem nieumyślnym, lecz nie można postawić tezy, że umyślne wyrządzenie szkody automatycznie przesądza o tym, iż wyrządzenie szkody nie nastąpiło przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych. Umyślne działanie pracownika może być jedynie wskazówką, że wyrządzenie szkody nie nastąpiło „przy wykonywaniu” przez niego obowiązków pracowniczych.

Więcej o tym, kiedy Twoja spółka będzie odpowiadała za pracowników i współpracowników, przeczytasz w najbliższej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Jak pozbyć się trudnej wierzytelności?

2010-08-12T10:49:00.000-07:00

Kiedyś doradzałem spółce z o.o., która miała wcześniej problemy z windykacją swoich wierzytelności. Po jakimś czasie prezes znalazł firmę, która nabywała długi, aby je potem egzekwować. Zadowolony z warunków szybko podpisał umowę. Już po fakcie okazało się, iż umowa była tak skonstruowana, że jeśli firma nie mogła odzyskać należności, to wierzytelność wracała do zbywcy, który był dodatkowo obciążany kosztami prowadzenia działań egzekucyjnych. Wniosek? Sprzedaż wierzytelności może być dla Ciebie doskonałym interesem – pamiętaj jednak, aby wcześniej dokładnie zapoznać się z zapisami umowy cesji!

Kiedy warto sprzedać wierzytelność? Jest to dobre rozwiązanie, gdy Twojej spółce trudno jest wyegzekwować od dłużnika należność, a nie masz czasu lub środków na prowadzenie postępowania sądowego. Jak znaleźć nabywcę? Warto szukać przede wszystkim wśród osób, które są dłużnikami dłużnika Twojej spółki. Taka osoba będzie bardziej zainteresowana jej nabyciem, gdyż będzie mogła skorzystać z potrącenia wierzytelności. Możesz zatem liczyć, że uzyskasz lepszą cenę za wierzytelność, niż gdybyś sprzedał ją bankowi lub firmie factoringowej.

Teraz parę słów o cesji. Przelew (cesja) wierzytelności polega na tym, że jeden podmiot sprzedaje drugiemu wierzytelność, którą posiada wobec osoby trzeciej. Na podstawie tej umowy dotychczasowy wierzyciel ustępuje miejsca osobie, z którą zawarł umowę cesji. Zawsze, gdy chcesz sprzedać wierzytelność, zawierasz umowę cesji wierzytelności.

Warto mieć świadomość, że sprzedajesz nie tylko prawo do żądania zapłaty od dłużnika, ale ogół praw, które przysługują Twojej spółce wobec niego, np. prawa żądania spełnienia świadczenia, zapłaty odsetek lub kary umownej na wypadek opóźnienia.

Uwaga! Nie każdą wierzytelność spółka będzie mogła sprzedać na opisanych zasadach (np. nie stosuje się tych zasad w przypadku wierzytelności zbywanych przez indos lub dokumentów na okaziciela – art. 517 kc).
Warto znać ograniczenia cesji. Cesja nie może być sprzeczna z:
- właściwością zobowiązania. Nie Ci wolno sprzedać wierzytelności, jeśli zmiana wierzyciela byłaby sprzeczna z charakterem zobowiązania, np. sprzedaż imiennej karty stałego klienta;
- przepisami mówiącymi wprost o zakazie zbywania wierzytelności, nie zbędziesz np. niektórych roszczeń wynikających z wyrządzenia szkody poprzez czyn niedozwolony (art. 449 kc), takich jak zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, chyba że jest już wymagalne, zostało uznane na piśmie lub przyznane prawomocnym orzeczeniem;
- umową łączącą pierwotnego wierzyciela z dłużnikiem, w której została ograniczona lub wyłączona możliwość sprzedaży długu.

Zanim podpiszesz umowę cesji, dokładnie zapoznaj się z postanowieniami umowy, gdyż może się okazać, że nabywca wierzytelności tak zabezpieczy swoje interesy, iż – podo=bnie jak wspomniana spółka z o.o. - stracisz tylko czas i pieniądze, a w końcu sam będziesz musiał dochodzić należności od dłużnika!

Przy zawarciu umowy cesji szczególną uwagę zwróć na następujące jej zapisy:
- czy przelew jest definitywny czy też wierzytelność „wróci” do spółki, jeśli nabywcy nie uda się jej wyegzekwować;
- za jaką cenę sprzedajesz wierzytelność i kiedy Twoja spółka otrzyma pieniądze (niektóre firmy zechcą przekazać je diero po ich wyegzekwowaniu od dłużnika);
- czy masz obowiązek poinformowania dłużnika o przelewie;
- czy Twoja spółka odpowiada za wypłacalność dłużnika. Zasadniczo ponosi odpowiedzialność wobec nabywcy tylko za to, że wierzytelność spółce przysługuje, ale niektóre firmy wprowadzają do umowy zapis o tym, że będzie ponosić odpowiedzialność za wypłacalność dłużnika. Jeśli w umowie nie ma takiego zapisu, to spółka odpowiada tylko za to, że wierzytelność jej przysługuje;
- czy spółka ma obowiązek przekazać nabywcy dokumentację dotyczącą wierzytelności
i ewentualne zabezpieczenia.

Więcej o tym, na co musisz zwrócić uwagę, kupując lub sprzedając wierzytelność, przeczytasz w najbliższej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Księgi wieczyste znajdziesz w Internecie!

2010-08-09T10:45:00.000-07:00

Mamy do czynienia z postępem technicznym w polskich sądach – siedząc w domu czy w biurze, możesz sprawdzić, czy kontrahent rzeczywiście jest właścicielem danej nieruchomości i czy jest ona obciążona hipoteką. Pamiętam, że jako początkujący prawnik, aby otrzymać odpis księgi wieczystej w Warszawie, musiałem najpierw odstać w kolejce, by w ogóle wejść do sądu, a potem jeszcze tylko kolejka po znaczki sądowe, następnie do złożenia wniosku i - wreszcie ostatnia - po odbiór odpisu. Łącznie traciłem co najmniej cztery godziny! Teraz wystarczy komputer z dostępem do Internetu i dwie minuty…

Już nie musisz odwiedzać siedziby właściwego sądu, aby przejrzeć księgę wieczystą! Od 17 czerwca bieżącego roku, księgi wieczyste są dostępne za darmo i dla każdego w Internecie. Trzeba powiedzieć jednak, że nie wszystkie i nie w pełnym zakresie.
Jak możesz skorzystać z elektronicznego dostępu do ksiąg? Odwiedź stronę http://ekw.ms.gov.pl/. Tam wpisz numer interesującej Cię księgi wieczystej oraz captcha (kod zabezpieczający, który należy przepisać z obrazka). Gdy wpiszesz błędnie numer księgi, zostaniesz poinformowany o złej cyfrze kontrolnej. Sprawdź, czy np. nie wpisujesz omyłkowo numeru działki lub numeru papierowej księgi wieczystej…

Po kliknięciu Szukaj otrzymasz ogólne informacje o nieruchomości, takie jak:
• jej rodzaj,
• sąd prowadzący księgę oraz
• datę zapisania i (ewentualnie) zamknięcia księgi wieczystej, a także
• gdzie nieruchomość jest położona oraz
• kto jest jej właścicielem.

Możesz też przeglądać aktualną lub zupełną treść księgi. Ta ostatnia pokaże Ci nie tylko obecnie istniejące wpisy (jak w przypadku odpisu aktualnego), ale dowiesz się z niej także, czy i jakie zmiany były dokonywane w danych rubrykach.

Uwaga! Możliwość przeglądania ksiąg w Internecie dotyczy tylko tych ksiąg wieczystych, które zostały „zmigrowane”, czyli przeniesione do systemu elektronicznego. Obecnie w Polce jest ok. 12 mln zmigrowanych ksiąg na prawie 19 mln wszystkich ksiąg wieczystych.

Więcej o możliwości sprawdzania ksiąg wieczystych przez Internet dowiesz się z poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z artykułu autorstwa aplikanta radcowskiego p. Marcina Sarny, z którego pochodzi powyższy fragment.

Czy podatek zapłacony również podlega przedawnieniu?

2010-08-05T10:43:00.000-07:00

Okazuje się, że po upływie okresu przedawnienia nie można wydać decyzji w sprawie wysokości podatku. Nawet gdyby miała obniżyć podatek! Tak stwierdził NSA w wyroku z 28 czerwca 2010 r. Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia, czy po okresie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku organ podatkowy może wszczynać nowe postępowanie lub kontynuować już wszczęte.

Problem dotyczył tego, czy dopuszczalne jest w każdej chwili wszczęcie, prowadzenie i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w VAT, które wygasło przez zapłatę. W opisywanej sprawie organ podatkowy stanął na stanowisku, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, ale nie dotyczy to przypadku, gdy doszło do zapłaty podatku przed upływem przedawnienia zobowiązania. Zdaniem organu podatkowego skutkiem zapłaty podatku jest wygaśnięcie zobowiązania, co oznacza, że nie może ono wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia.
Zdaniem sądu w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej występuje przesłanka materialna – zobowiązanie podatkowe wygasa wobec przedawnienia. W przypadku gdy upłynął termin przedawnienia organ podatkowy powinien umorzyć postępowanie, nie sugerując się tym, czy wcześniej zostało zapłacone, czy nie (nie dotyczy to postępowania, które toczy się z woli podatnika). Dlaczego? Sytuacja podatnika, który uregulował zobowiązanie, nie może być gorsza od sytuacji tego, który nie wypełnił swoich obowiązków (jego podatki po 5 latach się przedawniają).

Z wyroku sądu wynika, że w przypadku zapłaty podatku nie można – po upływie terminu przedawnienia – wobec podatnika wszczynać postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania, a już wszczęte należy umorzyć.

Więcej o najnowszych interpretacjach prawa przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z którego pochodzi powyższy artykuł doradcy podatkowego Iwony Czauderny.

Czy uchylenie decyzji powoduje umorzenie egzekucji dokonywanej na jej podstawieCzy uchylenie decyzji powoduje umorzenie egzekucji dokonywanej na jej podstawie?

2010-08-02T11:30:00.000-07:00

Często spotykam się z tym, że do umowy wprowadzany jest zapis o karze umownej oraz o możliwości odstąpienia od umowy. Skutek jest taki, że jeśli kontrahent odstąpi od umowy, uważana jest ona za niezawartą. A skoro tak, nie istnieje także zapis o karze umownej, a więc nie można jej dochodzić… Sprytne! Dobrze, że taki właśnie sposób myślenia zaprezentował ostatnio NSA, który uznał, że jeśli decyzja została uchylona, to nie można dalej prowadzić egzekucji. To korzystny dla przedsiębiorców wyrok!

Najpierw dla przypomnienia kilka słów o egzekucji administracyjnej. Stosuje się ją m.in. do obowiązków podatkowych wynikających z decyzji organów podatkowych. Gdy należność wynikająca z decyzji nie zostanie wniesiona w terminie określonym w decyzji, urząd skarbowy wysyła do zobowiązanego upomnienie, z zagrożeniem wszczęcia egzekucji po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Po upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy i stosuje środki egzekucyjne.
Organy podatkowe nie mogą jednak kontynuować postępowania, jeżeli nie ma decyzji, na podstawie której wydano tytuły egzekucyjne. Takie stanowisko potwierdził NSA w wyroku z 6 lipca 2010 r., w którym stwierdził, że jeśli uchylono decyzję, która była podstawą wystawienia tytułów wykonawczych, postępowanie egzekucyjne należy umorzyć. W przypadku gdy została uchylona decyzja, na podstawie której wystawiono tytuły egzekucyjne, nie wystarczy tylko zawiesić postępowanie egzekucyjne. Organ skarbowy musi umorzyć postępowanie egzekucyjne i nie ma na to wpływu fakt, że zostanie wydana kolejna decyzja. Na podstawie nowych decyzji wydawane są nowe tytuły egzekucyjne, a całe postępowanie ma odrębny charakter.

Więcej o najnowszych interpretacjach prawa przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z którego pochodzi powyższy artykuł doradcy podatkowego Iwony Czauderny.

Czy wydatki na spotkanie biznesowe możesz zaliczyć do kosztów podatkowych?

2010-07-29T11:28:00.000-07:00

Czy spotkanie z kontrahentem w restauracji to „okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia związana ze stanowiskiem, pozycją społeczną”? Zdaniem fiskusa tak. Niżej opisany wyrok WSA świadczy, że niekoniecznie. Ja na razie nie wliczam takiego wydatku w koszty…

Wydatków na reprezentację nie możesz wliczyć w koszty. Od 2007 r. obowiązują przepisy podatkowe, które wyłączają z kosztów podatkowych wydatki na reprezentację, przede wszystkim te poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów (w tym alkoholowych). Nadal jednak wielu przedsiębiorców w konkretnych sprawach ma wątpliwości. Problem wynika przede wszystkim z faktu, że ustawa podatkowa nie zawiera definicji pojęcia „reprezentacja”.
Często wydatki ponoszone przez spółki na imprezy dla klientów, spotkania biznesowe, prezenty promocyjne itp. są przyczyną sporów z organami podatkowymi, które znajdują rozstrzygnięcie w sądzie. Sądy również nie reprezentują jednolitego stanowiska w tym zakresie. Przykładem korzystnego dla podatników rozstrzygnięcia jest jeden z ostatnich wyroków, w którym sąd stwierdził, że wydatki na zakup kawy, ciastek, herbaty czy obiadu w lokalu gastronomicznym podczas negocjowania warunków umowy nie świadczą o okazałości danego przedsiębiorcy. Nie są to zatem wydatki o charakterze reprezentacyjnym. A skoro tak, nie podlegają wyłączeniu i spółka może je wliczyć w koszty.
Ponieważ przepisy podatkowe nie zawierają definicji pojęcia „reprezentacja”, sąd uznał, że należy odnieść się do słownikowego znaczenia tego słowa. Według słownika języka polskiego reprezentacja to „okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia związana ze stanowiskiem, pozycją społeczną”. Reprezentacja zatem to działanie wiążące się z okazałością i wytwornością w celu wywołania jak najlepszego wrażenia u kontrahenta i poprawy wizerunku firmy.

Dlaczego sąd stwierdził, że wydatki na usługę gastronomiczną, które są związane ze spotkaniem z kontrahentem w lokalu gastronomicznym w celach biznesowych, nie mają charakteru reprezentacyjnego? W dobie gospodarki rynkowej, gdy przedsiębiorca nawiązuje z innymi podmiotami gospodarczymi liczne kontakty handlowe, które często decydują o jego pozycji i szansach rozwoju, tego typu spotkania są czymś normalnym, standardowym.
Jeżeli służą omawianiu spraw dotyczących wzajemnej współpracy, np. negocjowaniu umowy, warunków płatności, zabezpieczenia ewentualnych roszczeń, to są kosztami związanymi ze zwykłym prowadzeniem działalności gospodarczej. Można je zatem wliczyć w koszty.

Więcej o możliwościach wliczania wydatków w koszty uzyskania przychodu przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, z którego pochodzi powyższy artykuł doradcy podatkowego Iwony Czauderny.

Czy wydatki na spotkanie biznesowe możesz zaliczyć do kosztów podatkowych?

2010-07-29T05:57:00.001-07:00

O co możesz zapytać organ podatkowy?

2010-07-26T05:51:00.000-07:00

Minęło trochę czasu, odkąd pisałem swoją pierwszą „czternastkę”, czyli wniosek o wydanie wiążącej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Był to 2003 r. i wtedy możliwość uzyskania takiej wiążącej interpretacji naprawdę była przełomem. Czy byłem usatysfakcjonowany odpowiedzią urzędu? Moje pytanie było dość proste, stan faktyczny przedstawiłem szczegółowo – mimo to odpowiedź była tak skonstruowana, że praktycznie nie dawała żadnej konkretnej odpowiedzi. Dziś jest podobnie, trzeba jednak przyznać, że zasady zadawania pytań zostały doprecyzowane. Ostatnio w ten sposób, że sprawa musi dotyczyć zakresu podatków. Obawiam się jednak, że organy podatkowe tak będą postępowały, by tylko uznać, że dane pytanie nie dotyczy przepisów prawa podatkowego...

Jeśli masz wątpliwości co do tego, jak stosować przepisy prawa podatkowego, możesz zwrócić się do organu podatkowego o pisemną interpretację w indywidualnej sprawie Twojej spółki. Zanim jednak to zrobisz, upewnij się, że Twoje pytanie dotyczy sprawy z zakresu podatków. Gdy będzie inaczej, nie otrzymasz indywidualnej interpretacji!
Pamiętaj, że organ podatkowy wydający indywidualne interpretacje nie ma podstaw do dokonywania wykładni innych przepisów – takich, które nie są przepisami podatkowymi. Potwierdzeniem takiego stanowiska jest wyrok WSA w Białymstoku z 23 czerwca 2010 r., który mówi o tym, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przyznają organom podatkowym uprawnień do wydawania interpretacji w sprawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ nie są to przepisy prawa podatkowego.
A zatem indywidualnej interpretacji przepisów w sprawie spółki możesz oczekiwać od organu podatkowego wyłącznie w zakresie dotyczącym przepisów prawa podatkowego.
W jakich sprawach możesz zatem otrzymać indywidualną interpretację podatkową? Do przepisów prawa podatkowego Ordynacja podatkowa zalicza:
• przepisy ustaw podatkowych,
• postanowienia ratyfikowanych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez RP innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także
• przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Więcej na temat urzędowych interpretacji przepisów podatkowych przeczytasz w najnowszej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzi powyższy fragment.

Czy pakiet medyczny otrzymany przez pracownika od spółki zawsze stanowi jego przychód?

2010-07-22T12:55:00.000-07:00

Jak wielu innych pracowników, ja także przez wiele lat miałem wykupiony przez pracodawcę pakiet usług medycznych. Teraz okazuje się, że od takiego pakietu medycznego należy zapłacić podatek. W moim przypadku zdecydowana większość opłaty za pakiet była potrącana z wynagrodzenia. Można jednak się spodziewać, że fiskus będzie „ścigał” pracodawców, którzy opłacali pakiety medyczne swoim pracownikom.

Obecnie wartość pakietów medycznych wykupywanych dla zatrudnionych stanowi dla nich przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu. Co więcej, jest tak zawsze, niezależnie od tego, czy pracownik korzysta ze świadczeń medycznych w ramach takiego pakietu. Taka zasada wynika z uchwały w sprawie pakietów medycznych wykupywanych dla pracowników, którą 24 maja 2010 r. podjął NSA. Jeśli fundujesz swoim pracownikom opiekę medyczną, koniecznie zwrócić uwagę na zawarte w niej stanowisko NSA (uchwała NSA z 24 maja 2010 r., sygn. akt II FPS 1/10).

Jakie pakiety medyczne wykupione przez pracodawców należy opodatkować? Takie, które obejmują świadczenia medyczne, do sfinansowania których pracodawca nie jest zobowiązany przez prawo pracy, lecz wynikają z zawartej z pracownikiem umowy o pracę i tym samym nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 updof (dotyczy ono zwolnienia świadczeń i ich ekwiwalentów przysługujących na podstawie przepisów o bhp).

Opodatkowanie pakietów medycznych budziło wiele wątpliwości. Dlatego NSA zdecydował się podjąć uchwałę w tej sprawie.

Teraz, kiedy znamy już uchwałę NSA, pewne jest, że jeśli spółka kupuje na rzecz pracowników pakiety medyczne zapewniające im świadczenia, które wykraczają poza medycynę pracy, musi doliczyć wartość takiego świadczenia do przychodu pracownika i odprowadzić od niego zaliczkę na podatek dochodowy. W tym przypadku nie ma znaczenia to:
• czy pracownik faktycznie skorzysta z zapewnionych mu świadczeń, czy też przysługuje mu tylko prawo do skorzystania z nich na podstawie wykupionego abonamentu ani
• w jaki sposób spółka opłaca świadczenie.

Więcej na temat opodatkowania pakietów medycznych przeczytasz w najnowszej aktualizacji Poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzi powyższy fragment.

Czy postępowanie sądowe będzie toczyło się sprawniej?

2010-07-19T09:40:00.000-07:00

Pamiętam, jak na rozprawie, gdzie reprezentowałem pewną spółkę, świadek zeznawał na niekorzyść mojego klienta. Na szczęście nie wszystko, co powiedział, zostało zaprotokołowane – był to jeden z powodów, dla których nie przegraliśmy procesu… Teraz raczej nie można na to liczyć – nowe protokoły audio–wideo zarejestrują wszystko. Za to procesy powinny toczyć się szybciej!

Sprawy cywilne powinny być rozpoznawane szybciej, gdyż od 1 lipca 2010 r. przebieg posiedzeń sądowych będzie utrwalany nie tylko – jak dotychczas – za pomocą protokołu na piśmie, ale także w formacie audio-wideo (protokół elektroniczny). Takie rozwiązanie ma wiele zalet:
• skróci czas trwania rozprawy,
• umożliwi pełne utrwalanie poszczególnych czynności, tak jak one w rzeczywistości wyglądały,
• zapewni lepsze podstawy do oceny zebranego materiału dowodowego i kontroli instancyjnej niż tradycyjny protokół.
Co to oznacza dla Twojej spółki? Jeśli będziesz występował przed sądem w sprawie cywilnej, niektóre informacje dotyczące Twojej sprawy będą zawarte w pisemnym protokole, pozostałe zaś będą nagrywane. W protokole na piśmie znajdą się tylko do najistotniejsze informacje o przebiegu procesu. A zatem zostaną w nim zapisane następujące dane:
• oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia,
• nazwiska sędziego, protokolanta uczestników postępowania, ich przedstawicieli i pełnomocników,
• oznaczenie sprawy,
• treść rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd, a także
• czynności podejmowane przez strony mające wpływ na treść rozstrzygnięcia np. zawarcie ugody, uznanie powództwa, zmiana zakresu żądania).

Natomiast zeznania świadków, przesłuchanie stron, opinie biegłych będą wyłącznie nagrywane.

Zarówno strony, jak i uczestnicy postępowania będą mieli prawo dostępu do e-protokołu. W celu zapewnienia ochrony wizerunku osób biorących w nim udział nie będą mogli jednak otrzymać zapisu obrazu, a jedynie zapis dźwięku. Będą mieli również prawo do otrzymywania odpisów, kopii oraz wyciągów z akt sprawy.

Więcej na temat nowych protokołów przeczytasz w najnowszej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu p. mec. Anny Żak, z którego pochodzi powyższy fragment.

Czy podanie przez Internet możesz złożyć bez płatnego podpisu?

2010-07-15T08:52:00.000-07:00

Niedawno mój stary paszport stracił ważność i po 10 latach wyrobiłem nowy. Muszę powiedzieć, że jestem zaskoczony zmianą! Paszport jest już biometryczny – z zeskanowanym odciskiem palca. Cóż, gonimy świat… I choć jeszcze nie mamy tak dobrze jak w USA, gdzie na odpis dokumentów z sądu czeka się 15 minut, to i u nas wprowadzono znaczne ułatwienie - do załatwiania spraw urzędowych przez Internet nie trzeba już bezpiecznego e-podpisu.

Dla przypomnienia - już od niemal 2 lat możesz załatwiać sprawy urzędowe za pośrednictwem Internetu. Do tej pory jednak musiałeś zadbać o płatny bezpieczny podpis elektroniczny. Od 17 czerwca 2010 r. ten warunek już nie obowiązuje.

Dnia 17 czerwca 2010 r. zostały wprowadzone nowe przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dzięki którym sprawy przed urzędem będziesz mógł załatwiać także w formie dokumentu elektronicznego, który nie jest opatrzony w bezpieczny elektroniczny podpis (art. 14 § 1 k.p.a. w nowym brzmieniu).

A zatem dokumenty elektroniczne nie będą musiały już być opatrzone płatnym bezpiecznym podpisem elektronicznym - wystarczy, aby był to „podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP” (art. 1 ust. 3 pkt c noweli). Jest to „podpis złożony przez użytkownika konta ePUAP”. Należy zatem na stronie https://epuap.gov.pl/wps/portal/epuap/register założyć swoje konto, za pomocą którego z czasem będziesz mógł składać elektroniczne podania do urzędów i sądów. Jest to czynność łatwa i darmowa – podobna do rejestracji na zwykłym portalu internetowym.

Zauważ, że żaden organ administracji nie będzie mógł odmówić przyjęcia takiego elektronicznego podania. Wśród czynności, które będą dostępne na platformie ePUAP, na razie nie znajdziesz opcji wyrobienia dowodu osobistego czy paszportu. Zyskasz jednak możliwość składania pism i wniosków w sprawach, które nie wymagają bezpośredniego stawiennictwa.

Jest jeszcze jedna, korzystna dla Ciebie, jako petenta, zmiana. Urzędy zostały zobowiązanie do tego, aby same zdobywały w innych organach administracji dokumenty, które mogą być uzyskane w drodze elektronicznego obiegu informacji. Ty już się tym nie zajmujesz!

Po zarejestrowaniu swojego konta ePUAP będziesz jeszcze musiał tylko raz udać się do oddziału ZUS, urzędu skarbowego lub urzędu wojewódzkiego, aby potwierdzić swoją tożsamość przed urzędnikiem.

Aby dowiedzieć się więcej, zajrzyj do najnowszej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.”, do artykułu p. Marcina Sarny, aplikanta radcowskiego.

Materiały na rzecz powodzian są zwolnione od VAT

2010-07-12T02:36:00.001-07:00

Zaledwie kilka tygodni minęło od powodziowej fali i powodzianie nadal potrzebują pomocy. Tym razem Państwo stanęło na wysokości zadania i zwolniło materiały budowlane z VAT. Zwolnienie od VAT zostało wprowadzone 9 czerwca 2010 r. i będzie obowiązywało czasowo - tylko do 30 września 2010 r.

Jeśli zatem zdecydujesz się przekazać powodzianom materiały budowlane, od darowizny nie zapłacisz VAT. Zwolnieniem od VAT objęte są darowizny materiałów budowlanych na rzecz:
• osób fizycznych, które nie są podatnikami VAT, a także szkół i innych placówek prowadzących działalność edukacyjną, kulturalną, a także
• ośrodków opieki zdrowotnej, społecznej oraz oferujących zakwaterowanie dla uczniów i studentów.

Jeśli jako darczyńca chcesz skorzystać ze zwolnienia w VAT, potrzebujesz uzyskać od poszkodowanego stosowne zaświadczenie. Gdy przekazujesz materiały osobom fizycznym, będzie to:
• oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do lokalu lub budynku, w którym w wyniku powodzi powstała szkoda,
• oświadczenie o przeznaczeniu otrzymanych materiałów budowlanych do usuwania skutków powodzi i
• zaświadczenie z ośrodka pomocy społecznej, które potwierdza poniesienie szkody.

W przypadku gdy kierujesz pomoc do innych podmiotów, powinieneś otrzymać:
• oświadczenie o przeznaczeniu materiałów do likwidacji szkód po powodzi oraz
• zaświadczenie wydane przez samorząd o poniesieniu szkody w obiektach.

Powyższa wzmianka pochodzi z aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny. Tam znajdziesz szczegółowe informacje.

Czy papierowe faktury możesz przesyłać drogą elektroniczną?

2010-07-08T05:07:00.000-07:00

Każde uproszczenie dotyczące wystawiania faktur jest pomocne w prowadzeniu działalności. Wiem o tym, ponieważ sam na co dzień zarówno wystawiam, jak i otrzymuję faktury. Dotychczas często otrzymywałem od kontrahentów faktury z opóźnieniem i prawo do odliczenia VAT przechodziło na następny okres. To już przeszłość. Już można przesyłać faktury drogą elektroniczną w postaci plików PDF.

Dnia 20 maja 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok w sprawie wystawiania, wysyłania i przechowywania faktur papierowych. Teraz można wystawiać faktury VAT za pomocą programów komputerowych i wysyłać je kontrahentom pocztą elektroniczną w postaci plików PDF. Jednak przechowywanie takich faktur otrzymanych od nabywcy towaru lub usługi musi odbywać się w formie wydruku papierowego.

Wyrok NSA jest dla Twojej spółki korzystny – teraz szybciej odbierzesz lub dostarczysz kontrahentowi fakturę, a przecież z datą jej otrzymania związane są terminy odliczenia podatku naliczonego. A zatem jeśli Twoja spółka otrzyma szybciej fakturę zakupową, wcześniej też nabędzie prawo do odliczenia VAT. Pamiętaj jednak, aby w dniu, w którym dotrze do Ciebie e-mail faktury w formacie PDF, wydrukować i zarchiwizować tę wiadomość wraz z datą otrzymania faktury.

Jeśli jednak zdecydujesz się przechowywać faktury wyłącznie w formie elektronicznej, jesteś zobowiązany stosować bezpieczny podpis elektroniczny z kwalifikowanym certyfikatem lub wymianę danych elektronicznych (EDI). Tak stwierdził w wyroku SN.

Z tego wyroku NSA wynika, że możesz wybrać jeden z 2 sposobów fakturowania:
• elektroniczny – gdy posiadasz fakturę w pełni elektroniczną, która została przygotowana i przesłana elektronicznie i w taki sposób ją przechowujesz, albo
• papierowy – gdy faktura została wystawiona, a następnie przesłana elektronicznie, potem zaś została wydrukowana.

Możesz zatem korzystać z systemu mieszanego, który polega na tym, że wysyła się fakturę w formie papierowej oraz przechowuje się jej kopię w formie elektronicznej, zaś drukuje na każde żądanie uprawnionego organu. Pamiętaj, że Twoja spółka ma prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach zakupowych, przesłanych za pośrednictwem poczty elektronicznej w formacie PDF.

Zauważ, że jest to kolejny korzystny dla spółek wyrok wydany w ostatnim czasie w sprawie faktur przesyłanych drogą elektroniczną. Wcześniej NSA w wyroku z 3 listopada 2009 r. (sygn. akt I FSK 1169/08) stwierdził, że to do podatnika należy decyzja, w jakiej formie, elektronicznej czy drukowanej, będzie przechowywać kopie faktur.

Szerzej o konsekwencjach orzeczenia NSA przeczytasz w najnowszej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzi powyższy fragment.

Jakie są nowe zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników?

2010-07-05T12:32:00.000-07:00

Od 16 lipca 2010 r. masz obowiązek zawierać ze szkolącymi się podwładnymi umowę dotyczącą ich kształcenia. Od tego dnia obowiązują bowiem nowe zasady podnoszenia kwalifikacji przez pracowników, wprowadzone nowelizacją Kodeksu pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która wprowadza do Kodeksu pracy art. 1031–1035 regulujący kwestie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników.

Kogo obowiązują nowe zasady? Obejmą one pracowników, którzy rozpoczną podnoszenie kwalifikacji po 15 lipca 2010 r. (16 lipca br.to– dzień wejścia w życie ustawy). Natomiast do tych, którzy rozpoczęli doszkalanie wcześniej, mają zastosowanie przepisy regulujące zasady i warunki podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników obowiązujące przed 11 kwietnia 2010 r. Są to przepisy rozporządzenia MEN i MPiPS z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 ze zm.).

Dotychczas gdy pracownik spółki podnosił kwalifikacje, mogłeś zawszeć z nim umowę w tej kwestii, ale nie miałeś takiego obowiązku. Teraz prawie zawsze będzie to konieczne. Z nowych przepisów wynika, że pracownik i pracodawca są zobowiązani zawrzeć pisemną umowę dotyczącą podnoszenia kwalifikacji zawodowych, która będzie regulować zasady obowiązujące w tym zakresie obie strony.

Nie masz obowiązku zawierania z pracownikiem umowy, tylko w sytuacji gdy nie zamierzasz zobowiązać go do kontynuowania zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji.

Pamiętaj o ważnej zasadzie - umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych zawarta z pracownikiem nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż wynikające zasady z przepisów art. 1031––1036 Kodeksu pracy.

Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:
1) urlop szkoleniowy,
2) zwolnienie z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.

Za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Szerzej o konsekwencjach nowych regulacji przeczytasz w najnowszej aktualizacji poradnika „Doradca Prezesa spółki z o.o.” z artykułu doradcy podatkowego Iwony Czauderny, z którego pochodzi powyższy fragment.

Kiedy możesz złożyć pozew o uchylenie uchwały zgromadzenia wspólników?

2010-07-01T12:56:00.000-07:00

Możesz to skutecznie zrobić, tylko jeśli jesteś w stanie wykazać, że uchwała jest sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami oraz godzi w interesy spółki lub ma na celu pokrzywdzenie wspólnika. Pamiętam, jak w jednej ze spółek wspólnik zaskarżył uchwałę o zatrzymaniu dywidendy. Sąd przyznał mu rację i uchylił ją, gdyż uznał, że kumulowanie zysku w spółce kolejny rok w sytuacji, gdy spółka nie ma żadnych większych planów inwestycyjnych, jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i ma na celu pokrzywdzenie wspólników.

Pozew z wnioskiem o uchylenie uchwały może zostać wniesiony, jeżeli:
• jest ona sprzeczna z umową spółki bądź dobrymi obyczajami oraz
• godzi w interesy spółki lub
• ma na celu pokrzywdzenie wspólnika
(art. 249 § 1 ksh).
Jako członek zarządu masz prawo żądać uchylenia uchwały, która została podjęta wbrew dobrym obyczajom lub niezgodnie z postanowieniami umowy spółki oraz godzi w jej interesy lub ma na celu pokrzywdzenie wierzycieli, nawet jeśli jest zgodna z przepisami.

Takie żądanie możesz skierować do sądu np. gdy stwierdzisz, że uchwała podjęta przez zgromadzenie wspólników:
1) jest sprzeczna z zasadami rzetelnego i uczciwego postępowania w interesach oraz dobrymi obyczajami,
2) kłóci się z konkretnym zapisem umowy spółki,
3) zagraża interesowi spółki, a więc powodzeniu spółki jako całości, albo bezpodstawnie pozbawia konkretnego wspólnika należnej mu korzyści, ewentualnie bezzasadnie zwiększa nałożone na niego obciążenia.

I jeszcze jedno. Jeśli zaskarżasz uchwałę ze względu na to, że krzywdzi ona wspólnika, pamiętaj, że ten fakt nie stanowi wystarczającej podstawy do jej uchylenia. Konieczne jest wówczas wykazanie również zamiaru pokrzywdzenia. Należy udowodnić, że wspólnicy podejmując uchwałę mieli świadomość, iż wyrządzi ona krzywdę wspólnikowi i spółce, i ich zamiarem było doprowadzenie do tego.
Pamiętaj, że aby skutecznie zaskarżyć uchwałę nie wystarczy samo powołanie się na fakt, że uchwała mająca na celu pokrzywdzenie wspólnika została wykonana i w jej wyniku wspólnik poniósł szkodę.

Szerzej o możliwości zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników w spółce z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.

Do kiedy możesz zaskarżyć uchwałę?

2010-06-28T00:54:00.000-07:00

Prowadziłem kiedyś sprawę pewnej spółki dotyczącą zaskarżenia uchwał. W spółce narastał konflikt między wspólnikami. Wspólnicy mniejszościowi próbowali blokować decyzje większościowych w ten sposób, że głosowali przeciwko uchwałom i żądali zaprotokołowania sprzeciwów. Trudno im było jednak dojść do porozumienia, które z nich zaskarżyć. Czas i mijał i kiedy zgłosili się do mnie, okazało się, że na złożenie pozwu jest już za późno…

Uwaga! Pamiętaj, że uprawnienie do wytoczenia spółce powództwa o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały jest ograniczone w czasie. Gdy spóźnisz się ze złożeniem pozwu, nie uda Ci się uchylić uchwały lub uzyskać stwierdzenia jej nieważności!

Ile masz czasu na złożenie pozwu? Pozew o uchylenie uchwały wspólników należy wnieść w terminie miesiąca od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż w terminie 6 miesięcy od dnia jej powzięcia (art. 251 ksh). Oznacza to, że po upływie 6 miesięcy od jej podjęcia uprawnienie do wniesienia do sądu żądania o uchylenie uchwały nieodwołalnie wygasa i jeżeli osoba uprawniona do uchylenia uchwały dowie się o uchwale później, nie będzie mogła wnieść pozwu.

Gdy pozew znajdzie się w kancelarii sądu, sąd sprawdzi, czy zachowany został ten termin. W zależności od sytuacji może być on krótszy od 6 miesięcy (miesiąc od czasu powzięcia wiadomości o uchwale), ale nie dłuższy niż 6 miesięcy. Gdy sąd stwierdzi, że pozew wpłynął po terminie, oddali go bez rozważenia, czy jest uzasadniony, czy nie.

Zauważ, że terminy do wniesienia pozwu o unieważnienie uchwały zgromadzenia wspólników są dłuższe niż w przypadku pozwu o uchylenie uchwały. Z powództwem o unieważnienie uchwały możesz wystąpić w terminie 6 miesięcy od momentu powzięcia wiadomości o uchwale, ale nie później niż w ciągu 3 lat od dnia podjęcia uchwały.

Uwaga! Przypominam o ważnej zasadzie – zgromadzenie wspólników nie ma obowiązku informowania zarządu o uchwałach, które podejmuje. Dlatego jeśli nie chcesz przekroczyć terminu na złożenie pozwu w takiej sprawie, co jakiś czas zasięgaj informacji na ten temat.

Zauważ, że upływ terminu, który przysługuje na wniesienie pozwu o stwierdzenie nieważności uchwały, nie wyłącza możliwości podniesienia zarzutu nieważności uchwały (art. 252 § 4 ksh). Oznacza to, że zawsze można powołać się na nieważność uchwały, gdy nie została ona stwierdzona wcześniej wyrokiem właściwego sądu, jeśli takim twierdzeniem (zarzutem) chcesz bronić się w procesie wytoczonym przez spółkę lub wspólników.

Szerzej o możliwości zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników w spółce z o.o. przeczytasz w poradniku „Doradca Prezesa spółki z o.o.”.